«همايش بين‌المللى دين و رسانه» به همت صداى جمهورى اسلامى ايران و دانشكده علوم اجتماعى دانشگاه تهران به مدت سه روز در تاريخ ٢٢ تا ٢٤ آبان‌ماه و با سخنرانى استادانى از دانشگاه‌هاى ايران و خارج كشور برپا شد. دو مورد از مقالات اين همايش به نقش سينماى هاليوود در دنياى رسانه كه از يك سو تخريب چهره مسلمانان و افراد ديگر سو معرفى آمريكا به عنوان سرزمين موعود را دنبال مى‌كند، اختصاص داشت. آنچه در پى خواهد آمد چكيده دو مقاله ياد شده است. با اميد اينكه در آينده بتوانيم متن كامل اين مقالات را تقديم خوانندگان عزيز موعود كنيم.

امروزه قدرت پيام از اساسى‌ترين عوامل اقتدار اجتماعى محسوب مى‌گردد و در اختيار داشتن رسانه وتعيين سياست و استراتژى آن از جمله اقداماتى است كه ارباب سياست، اقتصاد و فرهنگ را در رقابت با هم به تلاش در تصاحب مالكيت آنان واداشته است در اين راستا، نظريه‌هاى مختلف در زمينه مديريت ارتباطات به ويژه با رويكرد «سايبرنتيك» معتقد است كه تنها كاركرد رسانه‌هاى ارتباط جمعى ساخت و تغيير نگرش‌ها، مطابق با الگوهاى مطلوب تعريف شده مى‌باشد، بلكه اين رسانه‌ها مى‌توانند بر پايه حجم كمّى و سطح كيفى اطلاعات و پيام‌ها، نقش اساسى در تسهيل و تسريع مكانيزم كنترل اجتماعى ايفا كند.

شرايط پس از دوران جنگ سرد، به ويژه ظهور انقلاب اسلامى ايران و گرايشات عميق اسلامى در سطح دنيا، خاصّه پس از فروپاشى اتحاد جماهير شوروى و زوال ماركسيسم، آمريكا را به تلاش گسترده‌تر براى تك بعدى نمودن نظام جهانى و جايگزينى پروژه آمريكايى شدن بر فرايند جهانى شدن واداشت.

در اين راستا رسانه‌هاى آمريكايى- به ويژه سينماى هاليوود- كه از قدرت و جذابيت بالايى برخودار است، به عنوان عمومى‌ترين ابزار اين پروژه به ميدان آمد تا نظريه آمريكايى شدن انسان و جهان را تحقق بخشند.

مجموعه نكات فوق (نگاه نظرى و ساختار جهانى موجود) سبب شد اينجانب و همكارانم با بررسى صد و پنجاه فيلم به تحقيق پيرامون تصوير مسلمانان در سينماى هاليوود طى حدود يك قرن گذشته بپردازيم. بر پايه تحقيق مذكور مى‌توان چنين اظهار نمود:

اولا، هاليوود عمدتاً مسلمانان را عرب معرفى مى‌كند، حال آن‌كه حدود پانزده درصد مسلمانان عرب هستند. در اين تصوير همه مسلمانان (اعراب) شبيه هم بوده و تفاوتى در شكل و اخلاقيات آنان وجود ندارد. ثانياً تصوير ارائه شده از مسلمانان در سينماى هالوود مشخصاً به سه دوره تاريخى تقسيم مى‌گردد:

- از ابتداى تأسيس هاليوود تا شكل‌گيرى دولت صهيونيستى.

- از مان شكل‌گيرى دولت صهيونيستى تا ظهور انقلاب اسلامى‌

- از ظهور انقلاب اسلامى به بعد به ويژه پس از يازدهم سپتامبر.

در دوره نخست سينماى هاليوود، مسلمانان را عمدتاً به صورتانسان‌هاى غيرمتمدن، بدوى و احمق معرفى مى‌كند. در دوره دوم علاوه بر تصوير نخست، مسلمانان را عمدتاً

(\*) مأخذ: خلاصه مقالات همايش دين و رسانه، سازمان صدا و سيماى جمهورى اسلامى ايران.