موسى (ع) از قومش دو غيبت داشت كه يكى از ديگرى طولانى‌تر بود، غيبت اول از مصر بود و غيبت دوم هنگامى كه به سوى ميقات پروردگارش رفت. مدت غيبت نخستين ٢٨ سال بود.

و مدت دومين غيبت چهل شب بود، خداوند متعال فرموده است:

فَتَمَّ مِيقاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً.[١]

كه ميقات [وعده‌گاه‌] پروردگارش چهل شب به پايان رسيد.

حضرت قائم (ع) نيز دو غيبت داشته‌اند كه يكى از ديگرى طولانى‌تر مى‌باشد.

حضرت موسى (ع) خداوند تعالى با او سخن گفت و فرمود:

إِنِّي اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسالاتِي وَ بِكَلامِي فَخُذْ ما آتَيْتُكَ وَ كُنْ مِنَ الشَّاكِرِينَ.[٢]

همانا من به وسيله رسالت‌ها و كلام خودم تو را بر مردم برترى دادم پس آنچه به تو دادم بگير و از سپاسگزاران باش.

حضرت قائم (ع) نيز همين‌طور خداوند متعال با آن حضرت (ع) سخن گفت هنگامى كه آن حضرت را به سراپرده عرش بالا بردند.[٣]

حضرت موسى (ع) از قوم خود و ديگران از ترس دشمنانش غايب شد، خداوند عزوجل مى‌فرمايد:

فَخَرَجَ مِنْها خائِفاً يَتَرَقَّبُ.[٤]

پس از آن [ديار] ترسان و نگران بيرون رفت.

حضرت قائم (ع) نيز از ترس دشمنان خويش غايب شده‌اند.

حضرت موسى (ع) هنگامى كه غايب شد، قومش در منتهاى رنج و فشار و مشقت و ذلت واقع شدند، كه دشمنانشان پسران آنها را مى‌كشتند و زنانشان را زنده مى‌گذاشتند.

شيعيان و دوستان حضرت قائم (ع) نيز در زمان غيبت آن حضرت (ع) در منتهاى سختى و فشار و ذلت مى‌افتند (تا خداوند كسانى را كه ايمان آورده‌اند پاك كند و كافرين را هلاك سازد).[٥]

از حضرت امام باقر (ع) در بيان شباهت حضرت قائم (ع) به جمعى از پيغمبران آمده است كه فرمودند:

و اما روش موسى (ع) ترس مداوم و طول غيبت و پنهان بودن ولادت و رنج و زحمت شيعيان بعد از او بر اثر آزار و خوارى كه از دشمنان ببينند تا آنگاه كه خداى عزوجل ظهور حضرتش را اجازه دهد و او را يارى كند و بر دشمنش پيروز نمايد.[٦]

حضرت اميرالمؤمنين (ع) نيز نقل شده است كه فرمودند:

زمين پر از ظلم و ستم خواهد شد تا جايى كه احدى كلمة الله را جز مخفيانه نگويد، سپس خداوند متعال قوم صالحى را خواهد آورد كه آن را پر از قسط و عدل نمايند چنانكه پر از ظلم و ستم شده باشد[٧]

حضرت موسى (ع) هنگامى كه قومش در بيابان سرگردان و گم شدند و در آن حال سال‌ها به سر بردند، هرگاه فرزندى برايشان متولد مى‌شد، پيراهنى بر او بود به قامت خودش، مانند پوست بدن.[٨]

براى شيعيان حضرت قائم (ع) نيز در عصر ظهور همين امر خواهد بود، چنانكه در كتاب المحجة از امام صادق (ع) روايت شده كه فرمودند:

وقتى قائم ما به پا خيزد زمين به نور پروردگارش روشن مى‌گردد، و بندگان از نور خورشيد بى‌نياز مى‌شوند و شب و روز يكسان مى‌گردد، و مرد در زمان آن حضرت هزار سال عمر كند و هر سال برايش پسرى متولد شود، و دخترى برايش متولد نگردد، پيراهنى به قامتش او را مى‌پوشاند و هر چه بزرگ‌تر شود آن پوشش نيز بزرگ‌تر مى‌گردد، و به هر رنگى كه بخواهد مى‌شود.[٩]

حضرت موسى (ع)، بنى اسرائيل منتظر قيامش بودند، چون كه به آنها خبر داده شده بود كه فرج آنها به دست او است.

حضرت قائم (ع) نيز شيعيانشان منتظر آن حضرت (ع) هستند، زيرا كه به آنها خبر داده‌اند كه فرجشان بر دست آن حضرت است.

حضرت موسى (ع) خداوند متعال درباره‌اش مى‌فرمايد:

وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ فَاخْتُلِفَ فِيهِ.[١٠]

ما به موسى كتاب را داديم پس در آن اختلاف شد.

شيخ طبرسى مى‌گويد: منظور اين است كه قومش در آن اختلاف كردند يعنى در صحت كتابى كه بر او فرود آمد.[١١]

حضرت قائم (ع) نيز همين‌طور، در كتابى كه با او است- كه اميرالمؤمنين (ع) جمع كرده است يعنى همان قرآنى كه نزد حضرت حجت (ع) است اختلاف مى‌شود. حضرت امام باقر (ع) درباره آيه فوق مى‌فرمايند:

در آن اختلاف كردند همچنان كه اين امت در كتاب اختلاف نمودند، و در كتابى كه با قائم هست نيز اختلاف خواهند كرد تا جايى كه مردم بسيارى آن را منكر خواهند شد، كه آنها را پيش مى‌كشد و گردنشان را مى‌زند.[١٢]

از حضرت امام صادق (ع) نقل شده است كه فرمودند: اصحاب موسى به نهرى آزمايش شدند.[١٣]

اصحاب حضرت قائم (ع) نيز به مانند آن مبتلا خواهند شد.[١٤]

حضرت موسى (ع) خداوند متعال او را عصايى عنايت فرمود، و آن را معجزه‌اش قرار داد.

به حضرت قائم (ع) نيز همان عصا اختصاص يافته است، و حضرت امام باقر (ع) فرمودند:

عصاى موسى از آنِ آدم بود، سپس به شعيب رسيده بود، و آنگاه به موسى بن عمران، آن عصا نزد ما است و من آن را پيشتر ديده‌ام سبز رنگ است به همان وضعى كه از درختش گرفته شده، و اگر استنطاق شود سخن مى‌گويد، براى قائم ما (ع) آماده شده، به وسيله آن همان كارها را انجام دهد كه موسى انجام مى‌داد، و هر چه مأمور شود انجام مى‌دهد، و هر كجا افكنده شود با زبان خود