دل‌بستگى و محبّت به امام از نظر روانى در اختيار ما نيست؛ ولى شرايط و مقدّماتى كه سبب تحقّق آن امر غير اختيارى است، تحت اراده ماست اگر ما واقعاً در حقّ امام معرفت پيدا كنيم و ارزش راستين وى را درك كنيم، قطعاً دوستدار وى خواهيم شد و نمى‌توانيم نسبت به او كه در سعادت ابدى ما سهيم بوده است، بى‌تفاوت باشيم.

محمّد بن فضيل مى‌گويد: از امام رضا (ع) معناى آيه زير را پرسيدم: «قُلْبِفَضْلِ اللَّهِ وَ بِرَحْمَتِهِ فَبِذلِكَ فَلْيَفْرَحُوا هُوَ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ؛[١] بگو به فضل و رحمت خداست كه [مؤمنان‌] بايد شاد شوند و اين از هر چه گرد مى‌آورند، بهتر است.» حضرت فرمود: «به دوستى پيامبر و خاندان او بايد شادمان باشند كه آن بهتر است از دنيايى كه آنها جمع كنند.»[٢] همچنين فرمود: «كه جدّم رسول خدا فرموده است: «هر كس دوست مى‌دارد به دين من دست يازيده، پس از من بر كشتى نجات سوار بشود، بايد كه به حضرت على (ع) اقتدا كند و با دشمنش، دشمنى نمايد و با دوست او، پيوند دوستانه برقرار كند، زيرا كه او وصى من و جانشينم بر امّتم در زندگانى‌ام و پس از وفاتم است و اوست امير (امام) هر مسلمان و امير هر مؤمن بعد از من، گفته‌اش گفته من و امرش، امر من و نهى او، نهى من است و پيرو او، پيرو من و يارى كننده‌اش، ياور من و خوار كننده‌اش، خوار كننده من است.»

سپس رسول خدا (ص) فرمود: «هر كس بعد از من از حضرت على (ع) جدا شود، روز قيامت مرا نخواهد ديد، من نيز او را نخواهم ديد و هركه با حضرت على (ع) مخالفت كند، خداوند بهشت را بر وى حرام نمايد و عاقبتش را جهنّم قرار دهد [و بد جايگاهى است‌] و هر آنكه حضرت على (ع) را خوار نمايد، خداوند او را نصرت نمايد، روزى كه او بر خداوند عرضه شود و هركس حضرت على (ع) را نصرت دهد، خداوند او را نصرت نمايد، روزى كه او را ملاقات كند و به هنگام سؤال و جواب، دليلش را به وى تلقين كند.» آنگاه آن حضرت فرمود: «امام حسن و امام حسين دو امام امّت من، بعد از پدرشانند. دو سيّد جوانان اهل بهشت و مادرشان، بهترين زنان عالميان، نهمينشان، قائم (عج) از فرزندان من است. اطاعتشان، اطاعت از من است و معصيتشان، معصيّت من است، به خداوند شكوه مى‌كنم از منكران فضيلت ايشان و تضييع كنندگان حقّ [حرمت‌] آنان پس از من و خداوند بس است كه ولى و ياور عترت من و امامان امّتم باشد و از منكران حقّ ايشان انتقام كشد.»[٣]

امام رضا (ع) از جدّ بزرگوارش، على (ع) نقل كرده كه فرمود: «هر كه دوست دارد، خداى را ملاقات كند در حالى كه ايمانش كامل و اسلامش نيكو باشد، محبّت حجّت صاحب الزّمان را پيشه خود قرار دهد كه او و ديگر پيشوايان، چراغ‌هاى روشن در تاريكى‌هاى زندگى و امامان هدايت و نشانه‌هاى تقوايند. هر كس آنان را دوست بدارد، ولايتشان را دارا شود، براى او از خداى تعالى ضمانت بهشت مى‌كنم.»[٤]

بيزارى جستن از دشمنان امام‌

امام رضا (ع) فرموده است: «پيروان ما به امر ما گردن مى‌نهند و به گفتار ما عمل مى‌كنند و با دشمنان ما مخالفت مى‌ورزند و هر كه چنين نباشد، از ما نيست.»[٥] يكى از اهالى «كرمند»، شتربان حضرت امام رضا (ع) بود، زمانى كه آن حضرت عازم خراسان بودند و اين مرد ساربان كه از عامّه [اهل سنّت‌] بوده، چون مى‌خواست از خراسان برگردد، به حضرت عرض مى‌كند: اى پسر رسول خدا! مرا به مقدارى مختصر از خطّ مباركت مشرّف گردان تا به آن تبرّك جويم! و حضرت اين عبارت را براى او مرقوم فرمودند: «دوستدار آل محمّد باش اگر چه فاسق باشى! و دوستدار دوستان ايشان باش، اگر چه آنها فاسق باشند.»[٦]

همچنين امام رضا (ع) در روايتى فرموده است: «وارد شدن به دستگاه دشمنان و كمك به آنها و كوشش در تأمين نيازهايشان معادل كفر است و توجّه (روى آوردن) عمدى به ايشان، در زمره گناهان بزرگى است كه آتش دوزخ سزاى آن است.»

پى‌نوشت‌ها:

با استفاده از: مهدى منتظَر يا ناموس اعظم حق در كلام امام هشتم (ع).

[١]. سوره يونس (١٠)، آيه ٥٨.

[٢]. اصول كافى، كتاب الحجّه، ح ٥٥؛ تفسير نورالثّقلين، ج ٢، ص ٣٠٧.

[٣]. كمال الدّين و تمام النّعمه، ج ١، ص ٢٦٠.

[٤]. بحار الانوار، ج ٣٦، ص ٢٩٦.

[٥]. همان، ج ٦٥، ص ١٦٧؛ جامع الاحاديث الشّيعه، ج ١، ص ٣١٠.

[٦]. بحارالانوار، ج ١٥، ص ٢٨٤.

(٧). همان، ج ٧٥، ص ٣٧٤؛ وسائل الشّيعه، ج ١٢، ص ١٣٨.