با كمك خانم حقيقى توانستم با رحيم ص ٥٩ ساله كه يك سال است از همسرش جدا شده است، گفت‌وگو كنم. محاسن و موى سپيد مصاحبه شونده‌ام باعث شد به چشمانش نگاه نكنم؛ چون احساس كردم هر دو از اتّفاقى كه در اين سن براى زندگى او افتاده خجالت مى‌كشيم؛ رحيم ٥٩ ساله پس از يك سكوت طولانى علّت جدايى از همسرش را گفت:

زنم، بچّه‌هايمان را بيشتر از من دوست داشت و مرتّب به آنها مى‌رسيد، من متأسّفم كه مى‌گويم وقتى به رابطه صميمانه و عاشقانه پسرها و دخترهايم با همسرانشان نگاه مى‌كردم، حسودى‌ام مى‌شد و مى‌خواستم همسرم مرا آن طور دوست بدارد؛ ولى اين طور نبود. احساس مى‌كردم زنم نقش خدمتكار خانه را دارد و فقط برايم غذا مى‌پزد و خانه‌ام را تميز مى‌كند، همسرم نقش خودش را در زندگى من فراموش كرد.

ابوالقاسم صميمى، كارشناس جامعه‌شناسى، ريشه افزايش پديده طلاق در كشور را بى‌توجّهى به آموزش مهارت‌هاى زندگى عنوان كرد و گفت:

متأسّفانه ملاك و مجوّز ثبت عقد زناشويى، يك مدرك آزمايش پزشكى و شركت در يك جلسه دو ساعته آموزش‌هاى روابط زناشويى است، در حالى كه نياز به آموزش رفتار با همسر، خانواده او، مقابله با مشكلات و جلوگيرى از متزلزل شدن كانون خانواده در جامعه، به شدّت احساس مى‌شود.

صميمى افزود:

نداشتن مهارت‌هاى رفتارى و كلامى زندگى، نه تنها براى زوج‌هاى جوان آفت زندگى است، در زوج‌هاى ميانسال و سالخورده هم يكى از عوامل دورى و طلاق عاطفى و در برخى مواقع طلاق واقعى شده است.

موقعى كه مطالب اين گزارش را دسته‌بندى مى‌كردم با اينكه مى‌دانستم طلاق امرى طبيعى است و به صفر رساندن آن ممكن نخواهد بود، امّا ياد حرف‌هاى مادربزرگم افتادم كه مى‌گفت:

دختر با لباس سفيد به خانه شوهر مى‌رود و با كفن سفيد از در همان خانه بيرون مى‌آيد، طلاق عرش خدا را مى‌لرزاند، طلاق حرام‌ترين حلال خداوند است.

خدا رحمت كند مادربزرگم را، انگار با رفتن آنهايى كه طلاق در خانواده‌ها را ننگ و عار مى‌دانستند، زشتى از هم پاشيدن كانون زندگى از ياد رفته است.