دوره ها و پيشگامان بيدارى اسلامى معاصر - اراکی، محسن - الصفحة ٤١ - فصل اول نگاهى گذرا به زندگى سيد جمالالدين اسدآبادى
قدرتى ماوراءالطبيعه برخوردار بود؛ به همين دليل كارى را كه انجام داد، بسيار سترگ بود. او از نظر شخصيت و مقام، بسيار بزرگوار بود و آنچنان منزلت، مقام و موقعيتى نزد مسلمانان پيدا كرد كه كمتر كسى يافته بود؛ او به همه جا مىرفت و جهان اسلام را كشور به كشور و نقطه به نقطه زير پا مىگذارد و به يك يك كشورهاى اروپايى سفر مىكرد و از اين رفت و آمد و سفرهاى فراوان و نيز از آگاهىهاى عميق و درايت گستردهاى كه نسبت به تاريخ جهان و سرگذشت بشر داشت، دانش عميقى ذخيره كرد و پرده از اسرار فراوانى برگرفت و پيچيدگىهاى بسيارى را گشود و همه اينها دست مايهاش شد تا به كارهاى عظيمى كه در كارنامه دارد، توفيق يابد.[١]
شيخ محمد عبده در مقدمهاى كه بر رساله الرد على الدهريه [نيچريه] تأليف سيد جمالالدين نوشته، آورده است:
... او- يعنى سيد جمالالدين- در سن هيجده سالگى تحصيلات خود را به پايان رساند؛ سپس سفرى به هند داشت و يك سال و چند ماه در آن ديار اقامت گزيد و طى اين مدت به شيوه جديد اروپاييان، مطالعاتى در علوم رياضى به عمل آورد؛ هدف و آماج سياسى او كه
[١] . حاضر العالم الاسلامى، ترجمه: عجاج نويهض، ج ١، ص ١٣٥.