الگوى حكومت اسلامى - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ٨٧ - اسلام و حقوق بشر

چشم و گوش را در برابر گوش قصاص مى‌كند[١] و اين يك نوع مقابله به مثل است كه حكمت آن را خداوند در قرآن بيان نموده است، آنجا كه مى‌فرمايد:

«وَ لَكُمْ فِي الْقِصاصِ حَياةٌ يا أُولِي الْأَلْبابِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ»؛[٢]

اى صاحبان خرد و انديشه براى شما در اين قصاص زندگى است.

در اسلام در مورد جبران خسارت مالى نيز معادله مثلى يا قيمى در نظر گرفته شده است.

از اين جا روشن مى‌شود اگر شخصى چشم كسى را به صورت عدوانى و از روى ستم و بى احترامى بيرون بياورد و از او اين حق و نعمت را سلب نمايد، خداوند براى ستمديده گرفتن حق قصاص را قرار داده است كه مى‌تواند چشم انسان ستمگر را بيرون نمايد و او را نيز از اين نعمت و حق محروم سازد. دليل اين امر دو چيز است:

حق ستمگر بهتر از حق ستمديده نيست. وقتى ستمگر اين حق را

[١] . اشاره به آيه ٤٥ سوره مائده دارد كه خداوند فرموده است.« وَ كَتَبْنا عَلَيْهِمْ فِيها أَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ وَ الْعَيْنَ بِالْعَيْنِ وَ الْأَنْفَ بِالْأَنْفِ وَ الْأُذُنَ بِالْأُذُنِ وَ السِّنَّ بِالسِّنِّ وَ الْجُرُوحَ قِصاصٌ فَمَنْ تَصَدَّقَ بِهِ فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَ مَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ( سوره مانده، آيه ٤٥).

[٢] . سوره بقره، آيه ١٧٩.