تصويب قانون اساسى در لويه جرگه
(١)
2 - طومارهاى شيعيان
٦ ص
(٢)
3 - اقدام رئيس دولت
٧ ص
(٣)
4 - مطالبه غرامت جنگى از روسها
٩ ص
(٤)
5 - تصرف در مواد مصوبه
١٠ ص
(٥)
6 - تصويب ذكر نام دولت انتقالى اسلامى
١٢ ص
(٦)
7 - سه ماده قانون اساسى
١٤ ص
(٧)
الف - ماده اول
١٤ ص
(٨)
نيرنگ عجيب
١٩ ص
(٩)
ب - ماده دوم
٢٠ ص
(١٠)
ج - ماده سوم
٢٢ ص
(١١)
نادانى چه بلايى است
٢٤ ص
(١٢)
ح - يك بحث علمى
٢٥ ص
(١٣)
چاره جويى نمايندگان
٢٨ ص
(١٤)
8 - اعمال فشار خارجى ها
٢٩ ص
(١٥)
در ارگ مركز رياست جمهورى چه گذشت؟
٣٢ ص
(١٦)
9 - اتفاق عجيب
٣٤ ص
(١٧)
منبع قانون گزارى چيست؟
٣٧ ص
(١٨)
10 - ماده ششم و هفتم
٣٧ ص
(١٩)
از اين دو ماده امور زير استفاده ميشود
٣٨ ص
(٢٠)
3 - انكاشف متوازن در همه مناطق
٣٨ ص
(٢١)
11 - ماده دهم
٣٩ ص
(٢٢)
چرا اين ماده در جلسه عمومى طرح نشد!
٤٥ ص
(٢٣)
12 - ماده شانزدهم
٤٦ ص
(٢٤)
13 - ماده بيست و سوم(اول فصل دوم)
٤٧ ص
(٢٥)
14 - تساوى حقوق زن با مرد
٤٩ ص
(٢٦)
15 - ماده بيست و چهارم
٥٦ ص
(٢٧)
16 - ماده بيست و هشتم
٥٦ ص
(٢٨)
17 - ماده بيست و نهم
٥٦ ص
(٢٩)
18 - ماده چهل و سوم
٥٧ ص
(٣٠)
19 - ماده چهل و پنجم
٥٩ ص
(٣١)
20 - پوهنتون اسلامى
٦١ ص
(٣٢)
21 - ماده چهل و ششم
٦٣ ص
(٣٣)
22 - ماده چهل و نهم
٦٣ ص
(٣٤)
23 - ماده پنجاه و ششم
٦٣ ص
(٣٥)
24 - ماده پنجاه و هشتم
٦٤ ص
(٣٦)
فصل سوم رئيس جمهور
٦٥ ص
(٣٧)
25 - ماده شصتم
٦٥ ص
(٣٨)
26 - ماده شصت و يكم
٦٥ ص
(٣٩)
27 - ماده شصت و چهارم
٦٦ ص
(٤٠)
فصل چهارم
٦٧ ص
(٤١)
28 - حكومت
٦٧ ص
(٤٢)
29 - ماده هفتاد و دوم
٦٧ ص
(٤٣)
30 - ماده هفتاد و سوم
٦٨ ص
(٤٤)
فصل پنجم شوراى ملى
٦٩ ص
(٤٥)
31 - ماده هشتاد و چهارم
٦٩ ص
(٤٦)
32 - ماده يكصد و چهارم
٦٩ ص
(٤٧)
فصل ششم قضاء
٧٠ ص
(٤٨)
33 - ماده يكصد و بيست يكم
٧٠ ص
(٤٩)
34 - ماده يكصد و بيست و نهم
٧١ ص
(٥٠)
35 - ماده يكصد و سى ام
٧١ ص
(٥١)
36 - مرجع اخذ قوانين
٧٢ ص
(٥٢)
37 - ماده يكصد و سى و يكم
٧٤ ص
(٥٣)
مدلول اين ماده
٧٧ ص
(٥٤)
38 - فصل هشتم اداره
٧٩ ص
(٥٥)
39 - ماده يكصد و سى و هفتم صلاحيت هاى ولايات
٨٠ ص
(٥٦)
40 - فصل دهم تعديل
٨١ ص
(٥٧)
فصل يازدهم احكام متفرقه
٨٢ ص
(٥٨)
41 - ماده يكصد و پنجاه چهارم
٨٢ ص
(٥٩)
42 - ماده يكصد و پنجاه هفتم
٨٢ ص
(٦٠)
43 - فصل دوازدهم احكام انتقالى
٨٣ ص
(٦١)
44 - سه موضوع قابل توجه
٨٤ ص
(٦٢)
45 - قابل توجه علماى جيد دينى كشور
٨٦ ص
(٦٣)
46 - زمينه تطبيق قانون اساسى
٨٨ ص
(٦٤)
آثار غير مطبوعه مولف
٩٢ ص

تصويب قانون اساسى در لويه جرگه - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٨ - ٣ - اقدام رئيس دولت

خلاصه پس از چندين مرتبه تاكيد، از دفتر رئيس دولت، نامه‌اى براى كميسيون تدوين قانون اساسى صادر شد كه به پيشنهاد فلانى و حمايت رئيس دولت اين دو ماده را (ماده ١٣٠ و ١٣١ نسخه‌اى فعلى كه آنزمان ماده ١٣٧ و ١٣٨ بود) در مسوده قانون اساسى داخل كنيد و يك مرتبه ديگر در مرحله تدقيق قانون، كه كميسيون مذكور بيهوده كلمه‌اى معاملات را حذف كرده بود من تغيير ديگرى را پيشنهاد كردم كه توسط رئيس محترم دولت به پوهاند شهرانى رئيس كميسيون داده شد، ولى واقعيت اين است كه نه رئيس صاحب دولت و نه رئيس صاحب كميسيون در اين مورد توجه جدى نتوانستند و حتى نامه اولى رئيس دولت در جيب شهرانى صاحب ماند و در موقع تدقيق اين ماده ايشان يا در چين بودند و يا در منزل مريض بودند كه كم شانسى ما بود[١]

البته اين نكته هم قابل يادآورى است كه رئيس دولت نيز از ثبت ماده‌اى مذكور هراسى به دل داشتند.

و لذا روزى به من گفت كه كار شما شد، گفتم چگونه، گفت با رئيس ستره محكمه درباره اين ماده صحبت كردم و او هم موافقه كرد.

به‌هرحال براى ثبت اين ماده در مورد قانون اساسى تلاش فراوانى صورت گرفت، ولى در مرحله تدقيق تعصب بعضى از اعضاى كميسيون گل كرد و كلمه معاملات كه عطف بر احوال شخصيه بود حذف شد و بعوض آن كلمه «دعاوى ديگر» كه مقيد به قيدى بود آمد كه تا روز چهارده جدى‌


[١] بهرحال از اينكه رئيس صاحب دولت قصد جدى در اين موضوع داشتند، موجب امتنان زياد است