ستاره شناسی نیز حرکت منظم سیارات را مشهود داشته خرافات و اوهام قران ماه و مشتری و سعد و نحس زهره و زحل را به دور انداخته، مؤمن شدند که برای دانشمند «سعد افتد هم زحل هم مشتری» ... در قرن هفدهم ثابت شد که حرکت کلیه اجرام آسمانی بر طبق قوانین ثابت و پا برجایی صورت می‌گیرد که توسط دانشمند قرن توجیه و اعلام شده است. نیوتن می‌گفت که باید تمام امور طبیعی را با استدلالات مناسبی از روی اصول مکانیک (قواعدی که از اعمال قانون علیت در طبیعت بی جان به دست می‌آید) نتیجه گرفت ... گفته نیوتن روز به روز بر طرفداران خود افزود و در نیمه دوم قرن نوزدهم این عقیده به اوج عظمت خود رسید تا آنجا که هلمولتز دانشمند معروف آلمانی اذعان کرد که همه علوم طبیعی باید به علم مکانیک منجر شود یعنی آنگاه که در جهان بی‌روح مطالعه می‌کنیم باید علت و معلول را تشخیص داده رابطه آنها را به تحقیق معلوم کنیم و هیچ چیز را جز در سلسله قانون علیت در نظر نگیریم. همچنین دانشمند نامی لرد کلوین انگلیسی اعتراف نمود که تا نمونه مکانیکی از چیزی را به تصور در نیاورد آن را درک نمی‌کند ... این بحثها در حیات انسانی اثرات جالبی به وجود آورد زیرا هر چه اعتقاد به قانون علیت افزایش می‌یافت اعتقاد به اختیار سست‌تر می‌گردید و افکار بیشتر به این مطلب اقبال می‌کردند که اکنون که جهان بی‌روح تابع قانون علیت است چرا جهان ذی روح از این قاعده بر کنار باشد. این گونه تفکرات، فلاسفه مکانیست قرن هفدهم و هجدهم را به وجود آورده ایشان را در برابر اصحاب اصالت تصور (ایده آلیستها) قرار داد ...

در پیچ و خم این افکار سیر می‌کردیم که قرن بیستم با جلوه بسیار فرا رسید و قدمهای بلندی به سوی دانش نو برداشته شد. نخستین گام بلند ما در این قرن مطالعه قسمت بسیار کوچکی از ماده بود چه تا آن زمان علما وسیله نداشتند که جزء بسیار کوچکی از ماده را در تحت مطالعه دقیق قرار دهند و قضاوت ایشان فقط بر جزئی از ماده بود که با حواس پنجگانه مستقیماً محسوس شود حال آنکه چنین‌