گردیده است و پس از تصرفی که عضو حساس با خواص طبیعی خود در وی می‌کند اثری پیدا می‌شود که به منزله مجموعه‌ای است (نه خود مجموعه) مرکب از واقعیت خاصه جسم (و این همان سخنی است که گفتیم حواس به ماهیت خواص نائل‌

تفریح نخواهد بود نقل می‌کنیم و سپس به علت پیدایش این نظریه برای آنها اشاره می‌کنیم.

ژرژ پولیتسر در اصول مقدماتی فلسفه‌ آنجا که قانون سوم دیالکتیک (قانون تضاد) را بیان می‌کند می‌گوید:

«از نظر متافیزیک صحیح، صحیح است غلط، غلط است و حال آنکه دیده شده که می‌گوییم باران گرفت و بسا شد که حرف ما تمام نشده باران می‌ایستد. این جمله ما در وقت شروع صحیح بود و بعداً تبدیل به اشتباه شده است. علوم نمونه‌های چندی را به ما نشان می‌دهد. قوانینی که سالهای متمادی به عنوان «حقیقت» شناخته می‌شده در یک «آن» به موازات پیشرفتهای علمی به صورت خطا در آمده است.»

دکتر ارانی در ذیل بیان «اصل نفوذ ضدّین» صفحه ٥٢ می‌گوید:

«یک فکر تمرین نکرده به آسانی نمی‌تواند درک کند چطور می‌توان حرکت و سکون، وجود و عدم، جسمی و روحی، غلط و صحیح، و غیره را متحد کرد ولی اندک تمرین و توجه برای اشخاصی که میل به طبقات طرفدار دیالکتیک کرده‌اند اشکال را بر طرف می‌کند؛ مثلًا می‌دانید سکون حرکتی است که سرعت آن صفر باشد یعنی از حالات خاص حرکت است. هر چیز که در حال شدن است چون در حال شدن است پس آن چیز است و چون هنوز نشده است پس آن چیز نیست؛ یعنی به وسیله دقت در «تکاپو و تکامل» و شدن اشیاء می‌توان وجود و عدم را یکجا جمع کرد. همین طور تضاد روحی و جسمی را بدین ترتیب می‌توان از بین برد که خواص روحی، یک دسته مخصوص از خواص ماده است. جمع شدن صحیح و غلط را در مبحث «حقیقت نسبی» بیان کردیم و گفتیم مثلًا مکانیک نیوتون در عین حال صحیح و غلط است، صحیح است زیرا به وسیله آن نتایج صحیح عملی که صحت آنها مسلّم است به دست می‌آوریم و غلط است زیرا سرعت دستگاه را در قوانین در نظر نگرفته است.»

در مبحث «حقیقت نسبی» صفحه ٢٧ می‌گوید: