انسان در اسلام
(١)
مقدمه
٩ ص
(٢)
انسان شناسى و هستى شناسى فلسفى و عرفانى
١٢ ص
(٣)
محبت حقيقى , مجازى و دروغين در فلسفه و عرفان
١٨ ص
(٤)
بخش اول
٢٧ ص
(٥)
قرآن , بيانگر هستى انسان
٢٩ ص
(٦)
انسان و دو بعد وجودى آن
٣٠ ص
(٧)
كون جامع يا انسان كامل
٣٢ ص
(٨)
نارسايى معيارهاى مادى در تعيين كمال انسان
٣٢ ص
(٩)
معرفت نفس و نقش آن در تعالى انسان
٣٤ ص
(١٠)
علم و عمل دو حقيقت انسان ساز
٣٥ ص
(١١)
رسالت اديان در تنظيم عمل عادلانه انسان
٣٦ ص
(١٢)
نيروهاى مزاحم و راه مبارزه با آنها
٣٧ ص
(١٣)
ياد خدا و طريق پاسدارى از حريم جان
٣٨ ص
(١٤)
تضرع در خفا و ادب دعا
٤٠ ص
(١٥)
نقش دين در رعايت عدالت كبراى انسانى
٤٤ ص
(١٦)
سبكبارى شرط پرواز به سوى كمال
٤٥ ص
(١٧)
مراحل سه گانه كمال و نقش دين در تحصيل آن
٤٩ ص
(١٨)
انسان كامل و ولايت تكوينى
٥٣ ص
(١٩)
انسان كامل و مقام مكنون
٥٦ ص
(٢٠)
انسان كامل و تسلط بر قواى جسمانى
٥٩ ص
(٢١)
تهجد و تحصيل مقام محمود
٦٥ ص
(٢٢)
نفس گذرگاه انسان و عمل ابزار آن
٦٨ ص
(٢٣)
حيات انفرادى انسان پس از دنيا
٧٤ ص
(٢٤)
حشر انسان در گروههاى سه گانه
٧٦ ص
(٢٥)
بخش دوم
٨٣ ص
(٢٦)
هماهنگى در معرفت انسان و شناخت جهان
٨٥ ص
(٢٧)
الله و آيت واحد او , ( بود ) و ( نمود ) هاى متعدد آن
٨٥ ص
(٢٨)
سريان فطرت در جهان امكان
٨٦ ص
(٢٩)
هدايت فطرت بر عبادت مفطور
٨٧ ص
(٣٠)
انسان در سه مقطع از قبل تا بعد از دنيا
٨٧ ص
(٣١)
غير مادى بودن كمال انسانى
٨٨ ص
(٣٢)
انسان نيمه راه در مكتب هاى مادى
٨٩ ص
(٣٣)
شناخت كمال در گرو تبيين معاد
٩١ ص
(٣٤)
كمال انسان و انسان كامل
٩٢ ص
(٣٥)
فيض منبسط و ظهور نفس رحمانى
٩٥ ص
(٣٦)
وحدات عددى در پرتو وحدت حقيقى
٩٦ ص
(٣٧)
انسان كامل و پيوند دو سرحلقه هستى
١٠٤ ص
(٣٨)
مخازن الهى و جريان فيض در قوس نزول
١٠٦ ص
(٣٩)
توحيد و جايگاه انسان در قوس صعود
١٠٨ ص
(٤٠)
مراحل سه گانه توحيد
١١١ ص
(٤١)
شناخت مقصد , مقدمه حركت
١١٣ ص
(٤٢)
عمل و عقيده در مسير حركت انسان
١١٥ ص
(٤٣)
صراط مستقيم و آگاهى بر انجام راه
١١٧ ص
(٤٤)
فهارس
١٢١ ص

انسان در اسلام - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٦٨ - نفس گذرگاه انسان و عمل ابزار آن

نفس گذرگاه انسان و عمل ابزار آن

پيش از اين دانسته شد پيوند جسم و روح ما پيوند دو عامل اصيل نيست بلكه رابطه ابزار و كار فرماست روح با ابزار و قوايى كه در كتب حكمى و اخلاقى مشخص شده است , حركت استكمالى خود را انجام مى دهد و در مسير حركت منازل و مراحلى را طى مى كند , و با طى مراتب جان خود را از پليدى ها و خباثت هايى كه مانع كمال او


رساله لقاء الله در باب تهجد و شب زنده دارى بياناتى در غايت لطافت و نصايحى در اوج ظرافت دارد ترجمه گزيده و اختصار برخى از آن بى مناسبت با اين مقام نيست

و فضيلت تهجد و قيام ليل و گريه و ندبه از خوف خدا و شوق او جل جلاله و نماز شب را اگر بخواهى , اخبار و آيات وارده در اين باب كفايت مى كند و من مختصرى از آن را ذكر مى كنم تا موجب تذكر از براى طالبان آن باشد از جمله روايتى است از حضرت باقر ( ع ) كه فرمود : از جمله آنچه خداى تعالى به موسى بن عمران وحى نمود اين است كه دروغ مى گويد كسى كه گمان مى كند مرا دوست ميدارد ولى چون شب او را فرا مى گيرد از من غافل شده و به خواب ميرود

اى پسر عمران اگر ببينى , كسانى را كه در تاريكى شب به خاطر من بر پا مى ايستند و من خود را در مقابل چشمان آنان ممثل نموده ام , و آنان با من مخاطبه مى كنند , در حالى كه من بالاتر از آنم كه ديده شوم و با من سخن مى گويند در حالى كه من عزيزتر از آنم كه در نزد كسى حضور يابم اى پسر عمران به پيشگاه من از ديده ات اشك و از دلت خشوع و از تنت خضوع بياور و آنگاه مرا در تاريكى شب بخواه كه مرا نزديك و پاسخگو خواهى يافت

از پيغمبر اكرم ( ص ) روايت شده است شرافت مؤمن در نماز شب خواندن اوست

روايت شده است از جمله مناجاتهاى خداى تعالى با داود ( ع ) اين است كه