انسان در اسلام - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٢٣ - محبت حقيقى , مجازى و دروغين در فلسفه و عرفان
آملى همان جهاد با عقل است ممكن نيست چه اين كه نظر به آن نيز براى سالكان كوى محبت گناهى است كه هيچ گناهى را با آن قياس نيست
با گذر از حجاب خود چهره الهى عالم آشكار شده و زيبايى جمال خداوند جميل در همه سو پديدار مى گردد و در اين رتبه طهارت لازم براى مشاهده اسماء فعلى و ذاتى خداوند حاصل مى شود و امكان بروز و ظهور محبت مجازى كه همان محبت و عشق به اسماء و صفات الهى است پديدار مى گردد
و از آنجا كه انسان كامل صاحب مقام ( او ادنى ) و مظهر اسم اعظم الهى و واسطه بين حق و خلق است و مشاهده جمال الهى جز از طريق ارائه و اظهار او نمى باشد و نظاره بر وجه و چهره الهى جز با ارائه و هدايت او ممكن نمى گردد به همين دليل محبت و عشق به انسان كامل همان عشق مجازى است كه استفاده و بهره ورى از محبت حقيقى را ممكن و ميسر مى سازد
انسان كامل كه در قرب نوافل و فرائض از طهارت الهى برخوردار گشته و از هر آلودگى خلاصى يافته است , در تمامى حالات رحمت گسترده و عام الهى را به بهترين و برترين سان در معرض ديده همگان قرار داده و بندگان از طريق نظاره و قرب و محبت او توان تزكيه و سلوك را پيدا مى كند
سعدى اگر عاشقى كنى و جوانى *** عشق محمد بس است و آل محمد ( ص )