انسان در اسلام - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٩٤ - كمال انسان و انسان كامل

خداوندا , من به نافذترين مراتب علمت طلب مى كنم , و تمام مراتب علم تو نافذ است , پس به تمام مراتب عالم تو طالبم

رسيدن به آنچه در اين دعا آمده است به معناى رسيدن به مقام فنا است كه در اثر قرب فرائض و قرب نوافل حاصل شده و به مظهريت تام نسبت به اسماء حسنى الهى مى انجامد , و تا انسان به اين مرحله نرسد در راه است و اما اين كه چگونه اين مراحل طى مى شود و چه كسى به اين مقام نائل شده و يا نائل مى گردد مسئله و بحثى ديگر است

انسانى كه به آن مقام رسيده باشد , راهگشاى بقيه عالم خواهد بود و او همان ( ولى الله ) , ( معصوم ) , و يا ( پيامبر ) است و به اذن الله از ولايت تكوينى برخوردار مى باشد

ولايت تكوينى انسان كامل بدان معنا نيست كه او كارهاى خداوند را به تفويض انجام مى دهد بلكه خداوند متعال كار را از طريق فيض او و ديگر وسائط به انجام مى رساند

ولى الله از جمله فيض هاى الهى است و خداوند همانگونه كه با آب رفع عطش و با آتش رفع برودت و با باران نياز گياهان را مرتفع مى نمايد با ولى الله نيز نياز انسانها را تامين مى گرداند ( ولى الله ) بيرون از نظام يگانه اى كه به يك فيض واحد آفريده شده نيست ولايت تكوينى انسان كامل جداى از نظام الهى نمى باشد تا آن كه گفته شود در نظام خلقت كسى با دعا و يا كرامت بر چيزى افزودن و يا از امرى كاسته است