انسان در اسلام
(١)
مقدمه
٩ ص
(٢)
انسان شناسى و هستى شناسى فلسفى و عرفانى
١٢ ص
(٣)
محبت حقيقى , مجازى و دروغين در فلسفه و عرفان
١٨ ص
(٤)
بخش اول
٢٧ ص
(٥)
قرآن , بيانگر هستى انسان
٢٩ ص
(٦)
انسان و دو بعد وجودى آن
٣٠ ص
(٧)
كون جامع يا انسان كامل
٣٢ ص
(٨)
نارسايى معيارهاى مادى در تعيين كمال انسان
٣٢ ص
(٩)
معرفت نفس و نقش آن در تعالى انسان
٣٤ ص
(١٠)
علم و عمل دو حقيقت انسان ساز
٣٥ ص
(١١)
رسالت اديان در تنظيم عمل عادلانه انسان
٣٦ ص
(١٢)
نيروهاى مزاحم و راه مبارزه با آنها
٣٧ ص
(١٣)
ياد خدا و طريق پاسدارى از حريم جان
٣٨ ص
(١٤)
تضرع در خفا و ادب دعا
٤٠ ص
(١٥)
نقش دين در رعايت عدالت كبراى انسانى
٤٤ ص
(١٦)
سبكبارى شرط پرواز به سوى كمال
٤٥ ص
(١٧)
مراحل سه گانه كمال و نقش دين در تحصيل آن
٤٩ ص
(١٨)
انسان كامل و ولايت تكوينى
٥٣ ص
(١٩)
انسان كامل و مقام مكنون
٥٦ ص
(٢٠)
انسان كامل و تسلط بر قواى جسمانى
٥٩ ص
(٢١)
تهجد و تحصيل مقام محمود
٦٥ ص
(٢٢)
نفس گذرگاه انسان و عمل ابزار آن
٦٨ ص
(٢٣)
حيات انفرادى انسان پس از دنيا
٧٤ ص
(٢٤)
حشر انسان در گروههاى سه گانه
٧٦ ص
(٢٥)
بخش دوم
٨٣ ص
(٢٦)
هماهنگى در معرفت انسان و شناخت جهان
٨٥ ص
(٢٧)
الله و آيت واحد او , ( بود ) و ( نمود ) هاى متعدد آن
٨٥ ص
(٢٨)
سريان فطرت در جهان امكان
٨٦ ص
(٢٩)
هدايت فطرت بر عبادت مفطور
٨٧ ص
(٣٠)
انسان در سه مقطع از قبل تا بعد از دنيا
٨٧ ص
(٣١)
غير مادى بودن كمال انسانى
٨٨ ص
(٣٢)
انسان نيمه راه در مكتب هاى مادى
٨٩ ص
(٣٣)
شناخت كمال در گرو تبيين معاد
٩١ ص
(٣٤)
كمال انسان و انسان كامل
٩٢ ص
(٣٥)
فيض منبسط و ظهور نفس رحمانى
٩٥ ص
(٣٦)
وحدات عددى در پرتو وحدت حقيقى
٩٦ ص
(٣٧)
انسان كامل و پيوند دو سرحلقه هستى
١٠٤ ص
(٣٨)
مخازن الهى و جريان فيض در قوس نزول
١٠٦ ص
(٣٩)
توحيد و جايگاه انسان در قوس صعود
١٠٨ ص
(٤٠)
مراحل سه گانه توحيد
١١١ ص
(٤١)
شناخت مقصد , مقدمه حركت
١١٣ ص
(٤٢)
عمل و عقيده در مسير حركت انسان
١١٥ ص
(٤٣)
صراط مستقيم و آگاهى بر انجام راه
١١٧ ص
(٤٤)
فهارس
١٢١ ص

انسان در اسلام - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١٠٩ - توحيد و جايگاه انسان در قوس صعود

نگرشهاى مادى گفته مى شود در حيوانات نيز وجود دارد و ما اگر از موسيقى لذت برده و طراوت گل را مى پسنديم بلبل نيز در كنار گل نشسته و از خواندن لذت مى برد , پس آنچه در اين قبيل از مراحل است در حيوانات ديگر نيز وجود دارد وليكن آنچه در دعاى سحر است جز در انسان يافت نمى شود

اللهم انى اسئلك من جمالك و كل جمالك جميل اللهم انى اسئلك بجمالك كلمه انسان جوياى كمال و جمال الهى بوده و صفات قهر و مهر او را خواهان است , انسان خواهان قدرت است وليكن آن قدرتى كه در دعاى سحر در وصف آن مى گويد :

اللهم انى اسئلك من قدرتك التى استطلت بها على كل شيى و كل قدرتك مستطيله , اللهم انى اسئلك بقدرتك كلها آن قدرتى كه بر


خداوند دانسته است و آنچه در نزد خداوند است محدود به قيود مادى و مقدارى نمى باشد بلكه فوق اندازه و به تعبير قرآن به غير حساب بوده و نامحدود است اين آيه علاوه بر آن كه بر وجود سه مقطع مذكور براى تمامى اشيايى كه در عالم طبيعت نازل شده اند گواهى مى دهد بر وجود اين سه مقطع براى انسان نيز دلالت مى كند زيرا انسان به دليل آن كه در عالم طبيعت مى باشد خارج از مدلول عبارت ( من شيى ) نبوده و در نتيجه براى او نيز خزائن و تقديرى خاص در قوس نزول اثبات مى گردد يعنى انسان نيز به گواهى اين آيه از دو مرتبه جبروت و ملكوت نازل شده و به طبيعت وارد شده است

آيه ديگرى كه سه مقطع مذكور را در قوس صعود براى انسان اثبات مى گرداند , آيه شريفه سوره مؤمنون است كه مى فرمايد و من ورائهم برزخ الى يوم يبعثون

مؤمنون ١٠٠ يعنى از وراء آنها در پس از دنيا برزخ و واسطه اى است كه تا