لفظ تقليد هرچند موضوع حكم شرعى نيست و در روايات صحيح به عنوان موضوع براى حكم شرعى معرفى نشده است، با اين همه ما بايد درباره مفهوم تقليد بحث كنيم زيرا در يك رشته از مسائل كه فقيهان عنوان كرده اند، لفظ تقليد در آنها موضوع قرار گرفته است.

البته اين را هم بايد يادآور شويم با آنكه لفظ تقليد در آن مسائل به صورت موضوع درآمده ولى تحليل مفهوم تقليد تأثيرى در احكام آن مسائل ندارد زيرا هر مسأله اى براى خود دليل خاصى دارد. از اين جهت مى توان گفت بحث در عنوان تقليد يك بحث علمى است و تأثيرى در مسائل آينده ندارد حتى آن مسائلى كه در آنها تقليد موضوع حكم واقع شده است زيرا همان طور گفته شد كه هر يك از آن مسائل براى خود دليل خاص دارد و اختلاف در معنى تقليد در آن مسائل مؤثر نيست.

١. تعريف غزالى

غزالى تقليد را چنين تعريف مى كند « قبول قول بلاحجة»[١].

بايد ديد مقصود غزّالى از «پذيرش قول بدون حجت» چيست،

[١] المستصفى، ج ٢ / ٣٨٧ .