رساله اجتهاد و تقليد
(١)
١٧ ص
(٢)
٢١ ص
(٣)
٢١ ص
(٤)
٢٢ ص
(٥)
٢٣ ص
(٦)
٢٤ ص
(٧)
٢٤ ص
(٨)
٢٦ ص
(٩)
٢٩ ص
(١٠)
٣٢ ص
(١١)
٣٣ ص
(١٢)
٣٦ ص
(١٣)
٣٨ ص
(١٤)
٣٩ ص
(١٥)
٤٠ ص
(١٦)
٤١ ص
(١٧)
٤٤ ص
(١٨)
٤٤ ص
(١٩)
٤٥ ص
(٢٠)
٤٥ ص
(٢١)
٤٥ ص
(٢٢)
٤٦ ص
(٢٣)
٤٧ ص
(٢٤)
٤٩ ص
(٢٥)
٤٩ ص
(٢٦)
٥٠ ص
(٢٧)
٥١ ص
(٢٨)
٥٢ ص
(٢٩)
٥٢ ص
(٣٠)
٥٣ ص
(٣١)
٥٣ ص
(٣٢)
٥٤ ص
(٣٣)
٥٥ ص
(٣٤)
٥٥ ص
(٣٥)
٥٦ ص
(٣٦)
٥٦ ص
(٣٧)
٥٧ ص
(٣٨)
٥٨ ص
(٣٩)
٥٨ ص
(٤٠)
٥٨ ص
(٤١)
٥٩ ص
(٤٢)
٦٠ ص
(٤٣)
٦١ ص
(٤٤)
٦٢ ص
(٤٥)
٦٤ ص
(٤٦)
٦٦ ص
(٤٧)
٦٦ ص
(٤٨)
٦٧ ص
(٤٩)
٦٧ ص
(٥٠)
٦٩ ص
(٥١)
٧١ ص
(٥٢)
٧٧ ص
(٥٣)
٧٩ ص
(٥٤)
٧٩ ص
(٥٥)
٨٠ ص
(٥٦)
٨٠ ص
(٥٧)
٨١ ص
(٥٨)
٨٢ ص
(٥٩)
٨٣ ص
(٦٠)
٨٤ ص
(٦١)
٨٤ ص
(٦٢)
٨٧ ص
(٦٣)
٨٧ ص
(٦٤)
٨٧ ص
(٦٥)
٨٨ ص
(٦٦)
٨٨ ص
(٦٧)
٨٩ ص
(٦٨)
٩١ ص
(٦٩)
٩٢ ص
(٧٠)
٩٢ ص
(٧١)
٩٣ ص
(٧٢)
٩٣ ص
(٧٣)
٩٤ ص
(٧٤)
٩٥ ص
(٧٥)
٩٧ ص
(٧٦)
٩٩ ص
(٧٧)
١٠٠ ص
(٧٨)
١٠١ ص
(٧٩)
١٠٢ ص
(٨٠)
١٠٢ ص
(٨١)
١٠٢ ص
(٨٢)
١٠٦ ص
(٨٣)
١١١ ص
(٨٤)
١١٢ ص
(٨٥)
١١٢ ص
(٨٦)
١١٢ ص
(٨٧)
١١٢ ص
(٨٨)
١١٣ ص
(٨٩)
١١٥ ص
(٩٠)
١١٦ ص
(٩١)
١١٦ ص
(٩٢)
١١٦ ص
(٩٣)
١١٦ ص
(٩٤)
١١٨ ص
(٩٥)
١١٩ ص
(٩٦)
١١٩ ص
(٩٧)
١٢٠ ص
(٩٨)
١٢٠ ص
(٩٩)
١٢١ ص
(١٠٠)
١٢٣ ص
(١٠١)
١٢٣ ص
(١٠٢)
١٢٤ ص
(١٠٣)
١٢٤ ص
(١٠٤)
١٢٦ ص
(١٠٥)
١٢٨ ص
(١٠٦)
١٢٩ ص
(١٠٧)
١٢٩ ص
(١٠٨)
١٢٩ ص
(١٠٩)
١٢٩ ص
(١١٠)
١٢٩ ص
(١١١)
١٣٠ ص
(١١٢)
١٣١ ص
(١١٣)
١٣٢ ص
(١١٤)
١٣٣ ص
(١١٥)
١٣٣ ص
(١١٦)
١٣٤ ص
(١١٧)
١٣٥ ص
(١١٨)
١٣٦ ص
(١١٩)
١٣٧ ص

رساله اجتهاد و تقليد - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٥٥

كه به احاديث خاندان رسالت مراجعه شود زيرا چه بسا احكامى است كه در كتاب عزيز وجود ندارد اما بيان آنها در روايات آمده است. هيچ انسانى نمى تواند بگويد قرآن براى استنباط كافى است زيرا اين منطق خليفه دوم است كه گفت «حسبنا كتاب اللّه»[١].

هرگاه در كتاب و سنت چيزى دالّ بر حكم مسأله نباشد مسلماً اجماع مسلمين و يا اتفاق علماء اماميه مى تواند مدرك حكم باشد زيرا بعيد است كه علماء اسلام و يا فقيهان شيعه بر حكمى اتفاق نظر داشته باشند اما دليلى در دست آنان نباشد.

٥. شهرت فتوائى

شهرت فتوائى خود مى تواند كاشف از وجود نصى باشد كه در اختيار فقيهان پيشين بوده اما به دست ما نرسيده است. در گذشته يادآور شديم كه در فقه شيعى مواردى هست كه دليلى جز شهرت فتوائى ندارند.

٦. رجوع به اصول عمليه

اگر در كتاب و سنت و يا اجماع و شهرت دليلى بر مسأله پيدا نشدنوبت به اصول عمليه كه بيانگر وظيفه است مى رسد و يك مجتهد بايد مجارى اصول عمليه را از هم تشخيص دهد زيرا


[١] صحيح مسلم، ج٥، ص٧٨.