رساله اجتهاد و تقليد - سبحانی، علیرضا - الصفحة ١١٠

صورت سوم: آنجا كه علم به اختلاف نباشد

در آغاز مسأله يادآور شديم تقليد از غير اعلم با وجود اعلم سه صورت دارد:

١. فتواى هر دو يكسان باشد.

٢. علم به اختلاف داشته باشيم، بدانيم كه فتواى آنهابا هم اختلاف دارد.

٣. شك داريم كه آيا فتواى آنها با هم اختلاف دارد يا نه؟

در صورت نخست بين آن دو مخير است

در صورت دوم ثابت شد با وجود فاضل نوبت به مفضول نمى رسد

اكنون بحث ما در صورت سوم مسأله است و آن اينكه مى دانيم يكى فاضل و ديگرى مفضول است اما شك داريم كه آيا اختلاف در فتوا دارند يا نه؟

بحث در اينجا بسان صورت دوم در دو مقام است:

١. مقتضاى اصل عملى

٢. مقتضاى دليل اجتهادى

اما از نظر اصل عملى بايد همان را گفت كه در صورت دوم گفتيم و آن اينكه امر دائر است بين مقطوع الحجية و مشكوك