حضرت علی(ع) ربع قرن پس از رحلت پیامبر(صل)،در پی قتل عثمان و اقبال گسترده مردم به خلافت رسیدند و با پذیرش حکومت، به اصلاحات اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی پرداختند؛‌ هدف ایشان؛ بازسازی جامعه و برگرداندن آن به جامعۀ دوران پیامبر(صل)، همچنین احیای سنت‌ها و از بین‌بردن بدعت‌های ایجاد شده توسط خلفای پیشین و نیز زدودن انحراف ها در زمینه های مختلف حکومتی بود؛ اما در مسیر اجرای برنامه‌ها، موانع بسیاری پرداختن به این طرح‌ها را سخت کرد؛ این نوشتار می‌کوشد با توجه به سخنان امام علی(ع) در نهج‌البلاغه، موانعی مختلف اجتماعی، فرهنگی، مدیریتی و سیاسی را که موجب محقق نشدن اهداف متعالی آن حضرت گردید، شناسایی، تحلیل و تبیین نماید.

کلید واژه ها: حکومت علوی، تحلیل جامعه‌شناختی، موانع پایداری حکومت.

[١٩٨] . دانشجوی دکتری دانشگاه قرآن و حدیث؛ ([email protected]).