دانشنامه امام باقر علیه السلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٦٣ - موضعگیری علیه حاکمان ستمگر
موضعگیری علیه حاکمان ستمگر
از جمله رهنمودهای سیاسی امام باقر (ع) به شیعیان خود، جبههگیری علیه حاکمان ستمگر و ساکت نبودن در برابر ظلمها و تجاوزهای آنان است. امام باقر (ع) میفرماید: کسی که به جانب سلطان ستمگری حرکت کند تا او را به تقوای الهی فرمان داده، وی را از عواقب شوم ظلم بترساند و موعظه نماید، از پاداشی همانند پاداش تمامی جن و انس، و از عملی همانند عمل ایشان برخوردار خواهد بود. [١] . امام باقر (ع) در نکوهش پیشوایان ستم پیشه و پیروان و حامیان آنان میفرماید: همانا پیشوایان ظلم و پیروان ایشان، از دین الهی عزل شده و بر کنارند. [٢] . یعنی هیچ حاکم جائری نمیتواند مدعی دینداری باشد و نمیتواند با اتکا بر مسند خلافت دینی، بندگان خدا را مورد ستم قرار دهد. و مردم باید فریب ادعاها و اظهار دین و دینداری او را نخورند و گمان نکنند که طغیان علیه او، طغیان علیه دین خواهد بود. خداوند در قرآن فرموده است: هنگامی (فرا رسد) که پیشوایان از پیروان خود بیزاری جویند و عذاب را در برابر خود مجسم یابند و دستشان از هر وسیلهای برای نجات و رهایی کوتاه باشد. [٣] . امام باقر (ع) در تفسیر این آیه و بیان مصداق این پیشوایان و پیروان میفرماید: به خدا سوگند! این پیشوایان همان رهبران ستمگرند که در روز قیامت و لحظهی مشاهدهی عذاب الهی، از پیروان و حامیان خود دوری و بیزاری میجویند. [٤] . امام باقر (ع) به این گونه رهنمودها و هشدارها، در حقیقت به امت اسلامی نمایانده است که اگر به قرآن و پیام وحی ایمان دارند، باید بدانند که پیروی از ظالمان و حمایت از ایشان، هم کیفر اخروی دارد و هم از سوی همین پیشوایان ستمگر مورد بیمهری و خیانت قرار خواهند گرفت.
[~hr~]پی نوشت ها:(١) من مشی الی سلطان جائر فامره بتقوی الله و خوفه و وعظه، کان له مثل اجر الثقلین من الجن و الانس و مثل اعمالهم. بحار ٧٥ / ٣٧٥؛ وسائل الشیعة ١١ / ٤٠٦.
[٢] ... ان ائمة الجور و اتباعهم لمعزولون عن دین الله. اصول کافی ١ / ١٨٤.
[٣] اذ تبرأ الذین اتبعوا من الذین اتبعوا ورأوا العذاب و تقطعت بهم الاسباب. بقره / ١٦٧.
[٤] هم والله ائمة الظلمة و اشیاعهم. بحار ١ / ٣٧٤.
منبع: امام باقر جلوه امامت در افق دانش؛ گروه تاریخ اسلام؛ آستان قدس رضوی چاپ دوم ١٣٧٥.