دانشنامه امام باقر علیه السلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣١ - استفاده از پند و تذکر در مسیر اصلاح
استفاده از پند و تذکر در مسیر اصلاح
در بینش امام باقر (ع)، امر به امر به معروف و نهی از منکر ضروریترین
گامی است که باید در طریق اصلاح جامعه و حتی برای حفظ سلامت و صلاح جامعه،
برداشته شود.
مبارزه با کجرویها و اصلاح مفاسد اجتماعی و جباریت
حاکمان، همیشه مستلزم حرکتهای قهرآمیز و خونین نیست، بلکه نخست باید با
منطق، اهداف، خواستهها و ارزشها را مطرح کرد، و زمینهی تحول فکری و
فرهنگی را پدید آورد و در صورت تأثیر نکردن آن، به مواضع قهرآمیز روی آورد.
امام باقر (ع) میفرماید: همانا امر به معروف و نهی از منکر، راه انبیا و
شیوهی صالحان است. تکلیفی است بزرگ، که همهی واجبات و ارزشهای ضروری در
پرتو آن تحقق میپذیرد، و اندیشهها در نتیجهی آن از گزند خناسان ایمن
میماند، و راهها به وسیلهی آن، امنیت پیدا میکند و روابط اقتصادی سالم
شکل میگیرد و حق مظلومان از ظالمان، باز گرفته میشود. زمین آباد میگردد و
از دشمنان انتقام گرفته میشود و کارها سامان مییابد. [١] .
و میفرمود: بد جامعهای است آن جامعهای که امر به معروف و نهی از منکر را ارج ننهد و با دید عیبجویی به آن نگاه کند! [٢] .
(١) ان الامر بالمعروف والنهی عن المنکر سبیل الأنبیاء، و منهاج الصلحاء، فریضة عظیمة بها تقام الفرائض و تأمن المذاهب و تحل المکاسب و ترد المظالم و تعمر الارض و ینتصف من الاعداء و یستقیم الامر. وسائل الشیعة ١١ / ٣٩٥؛ فروع کافی ٥ / ٥٦.
[٢] بئس القوم یعیبون الامر بالمعروف و النهی عن المنکر. فروع کافی ٥ / ٥٧.
منبع: امام باقر جلوه امامت در افق دانش؛ گروه تاریخ اسلام؛ آستان قدس رضوی چاپ دوم ١٣٧٥.