دانشنامه امام باقر علیه السلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٦٧ - تاویل الماحی و الحاد و احمد چیست؟
تاویل الماحی و الحاد و احمد چیست؟
ابنقیس گوید: امام باقر علیهالسلام فرمود: نام پیامبر صلی الله علیه و
آله و سلم در صحف ابراهیم علیهالسلام «الماحی» است، و در تورات موسی
علیهالسلام «الحاد» است، و در انجیل عیسی علیهالسلام «احمد»، و در فرقان
«محمد صلی الله علیه و آله و سلم» است.
پرسیده شد: تأویل «الماحی» چیست؟
فرمود:
یعنی از بین برنده و محو کنندهی صورت بتها، و محو کنندهی همهی بتها و
آلات قمار (ازلام) و هر معبودی که جز خدای رحمان عبادت شود.
گفته شد: تأویل (الحاد) کدام است؟
فرمود: با هر کسی که با خدا و دین او دشمنی کند؛ دشمنی مینماید، چه این فرد از نزدیکان و قوم خویش باشد یا فرد دوری باشد.
گفته شد: تأویل «احمد» کدام است؟
فرمود: ثناء خداوند بر او به سبب تشکر از افعال او، نیکو شد.
گفته شد: تأویل «محمد صلی الله علیه و آله و سلم» چیست؟
فرمود:
خداوند، فرشتگان و همهی پیغمبران و رسولان و همهی امتهای آنها بر او حمد
نموده و صلوات و درود میفرستد، همانا اسم او در عرض (الهی) محمد پیغمبر
خدا صلی الله علیه و آله و سلم نوشته شده است...
عن عمرو بن أبی
المقدام، عن أبیه، قال: سألت أباجعفر علیهالسلام: من أی شیء خلق الله
حواء؟ فقال: أی شیء یقول هذا الخلق؟ قلت: یقولون: ان الله خلقها من ضلع من
أضلاع آدم. فقال: کذبوا، کان یعجزه أن یخلقها من غیر ضلعه؟ فقلت: جعلت
فداک، یابن رسول الله! من أی شیء خلقها؟ فقال: أخبرنی أبی، عن آبائه
علیهمالسلام قال: قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم: ان الله تبارک
و تعالی قبض قبضة من طین فخلطها بیمینه - و کلتا یدیه یمین - فخلق منها
آدم، و فضلت فضلة من الطین فخلق منها حواء [١] .
ابوالمقدام گوید: از امام باقر علیهالسلام پرسیدم: خداوند حضرت حواء را از چه چیزی آفرید؟
حضرت فرمود: در این مورد؛ مردم (اهل سنت) چه میگویند؟
عرض کردم: میگویند: خداوند او را از دندهای از دندههای حضرت آدم آفرید.
حضرت فرمود: دروغ گفتند، آیا (خداوند) ناتوان بود که از غیر دندهی حضرت آدم او را بیافریند؟
عرض کردم: قربانت گردم؛ ای فرزند رسول خدا! از چه چیزی او را آفرید؟
فرمود:
پدرم از پدران بزرگوارش علیهمالسلام به من خبر داد که رسول خدا صلی الله
علیه و آله و سلم فرمود: خدای متعال یک مشت از خاک را برداشت و با دست راست
- که هر دو دست، راست است - بهم مخلوط نمود، و حضرت آدم را از آن آفرید، و
از آن مقداری باقی ماند، و با باقی ماندهی آن، حضرت حواء را آفرید.
٤٨
/ ١١ - عن یونس بن عبد الرحمان، عن ابن حمید، عن ابن قیس، عن أبیجعفر
علیهالسلام قال: ان اسم النبی صلی الله علیه و آله و سلم فی صحف ابراهیم
الماحی، و فی توراة موسی الحاد، و فی انجیل عیسی أحمد، و فی الفرقان محدم
صلی الله علیه و آله و سلم.
قیل: فما تأویل الماحی؟
فقال: الماحی صورة الأصنام، و ما حی الأوثان و الأزلام و کل معبود دون الرحمان.
قیل: فما تأویل الحاد؟
قال: یحاد من حاد الله و دینه قریبا کان أو بعیدا.
قیل: فما تأویل أحمد؟
قال: حسن ثناء الله علیه فی الکتب بما حمد من أفعاله.
قیل: فما تأویل محمد؟
قال:
ان الله و ملائکته و جمیع أنبیائه و رسله و جمیع أممهم یحمدونه و یصلون
علیه، و ان اسمه المکتوب علی العرش محمد رسول الله صلی الله علیه و آله و
سلم، الحدیث. [٢] .
(١) بحارالأنوار: ح ١١ ص ١١٦ ح ٤٦، عن تفسیر العیاشی: ج ١ ص ٢١٦ ح ٧.
(٢) بحارالأنوار: ج ١١ ص ٣٩ ح ٣٨، عن الفقیه.
منبع: پرسشهای مردم و پاسخهای امام باقر؛ احمد قاضی زاهدی؛ حاذق چاپ دوم ١٣٨٦.