دانشنامه امام باقر علیه السلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٥٨١ - یزید بن عبدالملک
یزید بن عبدالملک
دوران حکومت عمر بن عبدالعزیز با مرگ مشکوک [١] وی در سال ١٠١ ه به
پایان رسید. [٢] و در ماه رجب همان سال، یزید بن عبدالملک جوانی که حدود ٢٥
سال از عمرش میگذشت بر مرکب خلافت سوار شد و تا سال ١٠٥ به حکومت ادامه
داد [٣] و در سن ٢٩ سالگی [٤] در حالی که چهار سال و یک ماه پادشاهی کرده
بود در گذشت. [٥] .
یزید شیوهی عمر بن عبدالعزیز را کنار نهاد و به
رسم دیگر امویان، راه عیش و نوش در پیش گرفت. داستان دلباختگی این جوان
بیکفایت و خوشگذران به معشوقهاش (حبابه) مایهی خفت برای نظام حکومت در
جوامع اسلامی و نشانگر عمق فاجعهی حاکمیت ناصالحان و سبکسران بر سرنوشت
تودههای مسلمان است! او پس از مرگ معشوقهاش بدن وی را چندان نگاه داشت که
بوی گند و تعفن از آن ظاهر شد و پس از دفن او با فاصلهای کوتاه مرگ یزید
بن عبدالملگ فرا رسید. [٦] . چنین فرمانروای هوسباز و عیش طلبی، خود فرصت
رسیدگی به امور را ندارد، بنابراین در پرتو حاکمیت چنین عناصر فاسدی، فرصت
طلبان و مفسدان کارها را در دست میگیرند و امور کشور را به دلخواه خود
میچرخانند. چنین است که در دوران حکومت یزید بن عبدالملک، دوباره عناصر
فاسد بنیامیه کارگردان خلافت شدند و شدیدترین روشها را علیه شیعه به کار
گرفتند و کینههای کهنهی خود را با خاندان علی (ع) دوباره آغاز کردند.
گذشته از بنیامیه، شخص یزید بن عبدالملک که پروردهی دامان عناد خیز
امویها بود، عداوت و دشمنی عمیقی نسبت به امام باقر (ع) و خاندان او داشت.
[٧] . خدا، قرآن، پیامبر، اسلام و جامعهی اسلامی چیزهایی بود که در قلب و
روح یزید بن عبدالملک و همانندهای او هرگز جایی نداشت. او شیفتهی آواز و
آوازه خوانها بود. مبالغ زیادی را صرف میکرد تا آوازخوانی از شهرهای دیگر
نزد او آمده و برایش ترانه بخواند. [٨] .
(١) برخی مورخان مرگ عمر بن عبدالعزیز را در نتیجهی توطئهی بنیامیه علیه او دانستهاند و معتقدند که به او سم خورانیده شد بر اثر مسمومیت جان سپرد؛ زیرا روش او منافع بنیامیه را تأمین و تضمین نمیکرد. تاریخ الخلفاء ٢٤٦.
[٢] حیاة الحیوان ١ / ١٠٠.
[٣] تاریخ یعقوبی ٣١٤؛ حیاة الحیوان ١ / ١٠٢؛ تاریخ الخلفاء ٢٤٧.
[٤] برخی گفتهاند در سن ٣٧ سالگی مرگ او فرا رسیده است، توجه به سن این خلفا از آن جهت اهمیت دارد که سستی پایههای حکومت و تدبیر ایشان و خامی و بیکفایتی آنان را تا اندازهای حکایت میکند.
[٥] مروج الذهب ٣ / ١٩٥.
[٦] همان، ٣ / ١٩٩.
[٧] اثبات الوصیة ١٥٤.
[٨] مروج الذهب ٣ / ١٩٧.
منبع: امام باقر جلوه امامت در افق دانش؛ گروه تاریخ اسلام؛ آستان قدس رضوی چاپ دوم ١٣٧٥.