دانشنامه امام باقر علیه السلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٤٤ - کسانی که تنها خدا را به زبان میپرستند

کسانی که تنها خدا را به زبان میپرستند

فضیل و زراره از امام باقر علیه‌السلام در مورد آیه‌ی شریفه که می‌فرماید: «از میان مردم کسی است که خدا را تنها با زبان و به ظاهر می‌پرستد نه از باطن و حقیقت، از این رو، هرگاه (دنیا به او رو کند و نفع و) خیری به او برسد حالت اطمینان پیدا می کند؛ و اگر مصیبتی برای امتحان به او برسد، دگرگون می‌شود (و به کفر رو می‌آورد) چنین کسی هم در دنیا و هم در آخرت زیانکار است» نقل می‌کنند، زراره گوید: در مورد معنی این آیه‌ی شریفه از امام باقر علیه‌السلام سؤال کردم. حضرت فرمود: اینها کسانی بودند که خدای را می‌پرستیدند، و عبادت آنچه را که جز خدا پرستش می‌شد رها کردند، ولی در مورد حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم و آنچه از طرف خداوند آورده است تردید کردند، پس آنها با تردید اسلام را به زبان جاری کرده و گواهی به یگانگی خداوند و پیامبری حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم دادند، و به قرآن اقرار کردند ولی در عین حال در مورد حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم و آنچه آورده است در تردید بودند، گر چه در مورد خداوند تردید نداشتند.
خداوند متعال می‌فرماید: «از میان مردم کسی است که خدا را تنها با زبان می‌پرستد» یعنی با تردید در حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم و آنچه از جانب خداوند آورده است «پس اگر خیری بر او برسد» یعنی عافیتی در جان و مال و فرزندان خود یافتند «حالت اطمینان پیدا می‌کند» و خشنود می‌گردند، «و اگر مصیبتی برای امتحان به او برسد» (یعنی) بلایی در جسم و مال آنها پیدا شد فال بده زده و دوست ندارند تا بر پیامبر اقرار نمایند، و بر توقف و تردید و شک بازمی‌گردند، و در پی دشمنی با خداوند و پیامبر او می‌شوند و پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و آنچه آورده است را منکر می‌گردند.
علی، عن أبیه، عن ابن أبی عمیر، عن ابن أذینة، عن الفضیل و زرارة عن أبی‌جعفر علیه‌السلام فی قول الله عزوجل: (و من الناس من یعبد الله علی حرف فان أصابه خیر أطمأن به و ان أصابته فتنة انقلب علی وجهه خسر الدنیا و الآخرة). [١] .
قال زرارة: سألت عنها أباجعفر علیه‌السلام.
فقال: هؤلاء قوم عبدوا الله و خلعوا عبادة من یعبد من دون الله و شکوا فی محمد صلی الله علیه و آله و سلم و ما جاء به، فتکلموا بالاسلام و شهدوا أن لا اله الا الله، و أن محمدا رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم و أقروا بالقرآن، و هم فی ذلک شاکون فی محمد صلی الله علیه و آله و سلم و ما جاء به و لیسوا شکاکا فی الله.
قال الله عزوجل: (و من الناس من یعبد الله علی حرف) یعنی علی شک فی محمد و ما جاء به صلی الله علیه و آله و سلم، (فان أصابه خیر) یعنی عافیة فی نفسه و ماله و ولده (اطمأن به) و رضی به (و ان أصابته فتنة) بلاء فی جسده أو ماله تطیر و کره المقام علی الاقرار بالنبی فرجع الی الوقوف و الشک، فنصب العداوة لله و لرسوله و الجحود بالنبی صلی الله علیه و آله و سلم و ما جاء به. [٢] .