احكام خمس مسأله ١٧٥١ - در هفت چيز خمس واجب مىشود: اول منفعت كسب. دوم معدن. سوم گنج. چهارم مال حلال مخلوط به حرام. پنجم جواهرى كه به واسطه غواصى يعنى فرو رفتن در دريا بدست مىآيد. ششم غنيمت جنگ. هفتم زمينى كه كافر ذمى از مسلمان بخرد. و احكام اينها مفصلا گفته خواهد شد.
١ - منفعت كسب مسأله ١٧٥٢ - هر گاه انسان از تجارت يا صنعت، يا كسبهاى ديگر مالى بدست آورد، اگر چه مثلا نماز و روزه ميتى را بجا آورد و از اجرت آن، مالى تهيه كند، چنانچه از مخارج سال خود او و عيالاتش زياد بيايد، بايد خمس يعنى پنج يك آن را به دستورى كه بعدا گفته مىشود بدهد.
مسأله ١٧٥٣ - اگر از غير كسب مالى بدست آورد، مثلا چيزى به او ببخشند واجب نيست خمس آن را بدهد، اگر چه احتياط مستحب آن است كه اگر از مخارج سالش زياد بيايد، خمس آن را بدهد.
مسأله ١٧٥٤ - مهرى را كه زن مىگيرد خمس ندارد. و همچنين است ارثى كه به انسان مىرسد. ولى اگر مثلا با كسى خويشاوندى دورى داشته باشد و نداند چنين خويشى دارد، احتياط مستحب آن است خمس ارثى را كه از او مىبرد، اگر از مخارج سالش زياد بيايد بدهد.
مسأله ١٧٥٥ - اگر مالى به ارث به او برسد و بداند كسى كه اين مال از او به ارث رسيده خمس آن را نداده، بايد خمس آن را بدهد، و نيز اگر در خود آن مال خمس نباشد ولى