تعزير و گستره آن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣ - ده تفاوت از نگاه شهيد اوّل

فصل سوم: نقاط اختلاف تعزير با حدود اسلامى‌

[ده تفاوت از نگاه شهيد اوّل‌]

شهيد اوّل‌ [١] ده تفاوت بين اين دو مجازات قائل شده، كه به شرح زير است:

اوّل: تعزير هر چند از ناحيه كثرت محدود است، و نبايد به مقدار حدّ شرعى برسد، ولى از ناحيه قلّت اندازه خاصّى ندارد؛ امّا حدود شرعى چنين نيست. و اين مهمترين فرق آنهاست.

دوم: عبد و حرّ (بردگان و انسانهاى آزاد) در تعزيرات مساوى هستند؛ امّا در حدود مساوى نمى‌باشند [٢].

سوم: ميزان تعزيرات بستگى به مقدار و چگونگى جرم دارد، ولى در حدود كافى است كه آن جرم صورت پذيرد، به هر شكل كه باشد. بنابراين تفاوتى بين كسى كه آلوده يك جرعه شراب شده، و شخصى كه يك بطرى خورده نمى‌باشد.

[١]. محمد بن جمال الدّين مكّى ابن شمس الدين محمد الدمشقى العاملى معروف به شهيد اوّل، در سال ٧٣٤ ه- ق به دنيا آمد، و نزد علّامه حلّى زانوى شاگردى به زمين زد.

عمر كوتاه ولى با بركتش از ٥٢ سال تجاوز نكرد، و در سال ٧٨٦ با شمشير به شهادت رسيد، سپس بدنش را به دار آويختند، و سنگسارش كردند، و در آخر به آتش كشيدند.

[٢]. مثلا حدّ شرعى زناى محصنه اعدام است، در حالى كه اين حدّ در مورد بردگان اجرا نمى‌شود، و تنها زنان و مردان آزاد مشمول آن هستند.