تعزير و گستره آن
(١)
پيشگفتار
١١ ص
(٢)
مقدّمه
١٣ ص
(٣)
فصل اوّل تعزير در نگاه لغتشناسان
١٥ ص
(٤)
1- راغب اصفهانى
١٥ ص
(٥)
2- ابن منظور اندلسى
١٨ ص
(٦)
3- ابن اثير
١٨ ص
(٧)
6- ابن فارس
٢٠ ص
(٨)
7- صاحب كتاب قاموس
٢٠ ص
(٩)
4- ابو عبد الرحمن الخليل
١٩ ص
(١٠)
5- ابن حماد الجوهرى
١٩ ص
(١١)
8- علّامه طريحى
٢١ ص
(١٢)
9- علّامه مصطفوى
٢١ ص
(١٣)
10- جعفر شريعتمدارى تنظيمگر شرح و تفسير لغات قرآن
٢٢ ص
(١٤)
مستفاد از كلمات دهگانه
٢٢ ص
(١٥)
فصل دوم تعزير از ديدگاه فقهاى بزرگ
٢٥ ص
(١٦)
استعمال تعزير در معناى لغوى
٢٥ ص
(١٧)
1- مرحوم شيخ طوسى
٢٦ ص
(١٨)
4- محقّق حلّى
٢٨ ص
(١٩)
5- مرحوم فاضل اصفهانى
٢٨ ص
(٢٠)
6- صاحب جواهر
٢٩ ص
(٢١)
2- ابن زهره
٢٧ ص
(٢٢)
3- ابن ادريس
٢٧ ص
(٢٣)
9- ابن قدامه
٣١ ص
(٢٤)
10- جزيرى
٣١ ص
(٢٥)
7- مير سيد على در «رياض المسائل»
٣٠ ص
(٢٦)
8- شهيد ثانى
٣٠ ص
(٢٧)
نتيجه
٣٢ ص
(٢٨)
فصل سوم نقاط اختلاف تعزير با حدود اسلامى
٣٣ ص
(٢٩)
ده تفاوت از نگاه شهيد اوّل
٣٣ ص
(٣٠)
مناقشاتى بر كلام ايشان
٣٥ ص
(٣١)
ادلّه وجوب تعزير
٣٨ ص
(٣٢)
1- ادلّه وجوب امر به معروف و نهى از منكر
٣٨ ص
(٣٣)
توضيح بيشتر
٣٩ ص
(٣٤)
الف) مرحله درونى و انكار باطنى
٣٩ ص
(٣٥)
ب) مرحله برونى و اعتراض گفتارى
٣٩ ص
(٣٦)
ج) مرحله عملى و فعلى
٤٠ ص
(٣٧)
تفسيرى ديگر از شيخ طوسى پيرامون مرحله سوم
٤٢ ص
(٣٨)
تعزير ضامن اجراى قوانين
٤٢ ص
(٣٩)
2- روايات عامّى كه هر تخلّفى را موجب مجازات مىداند
٤٣ ص
(٤٠)
فصل چهارم دايره تعزير، يا گناهانى كه مشمول تعزير است
٣٧ ص
(٤١)
الف) داود بن فرقد امام صادق ع
٤٤ ص
(٤٢)
ب) امام صادق عليه السّلام خطاب به عمرو بن قيس
٤٤ ص
(٤٣)
روايت «من الحدود ثلث جلد »
٤٥ ص
(٤٤)
2- تازيانه خوردن قصّهگوى در مسجد به دست امير المؤمنين ع
٤٧ ص
(٤٥)
3- تعزير براى همبسترى در ماه رمضان
٤٧ ص
(٤٦)
4- همبسترى در روزه
٤٨ ص
(٤٧)
5- حكم توهين و قذف
٤٨ ص
(٤٨)
6- تعزير هجوكننده به دست على ع
٤٩ ص
(٤٩)
7- تعزير مدعى خواب ديدن مادر خصم
٤٩ ص
(٥٠)
3- استقراء نصوص خاصّه
٤٦ ص
(٥١)
1- تعزير مستمنى به دست امير المؤمنين ع
٤٦ ص
(٥٢)
8- تعزير همبسترى كننده به اشتباه
٥٠ ص
(٥٣)
9- تعزير اختيار كننده زنى از اهل كتاب
٥١ ص
(٥٤)
10- تعزير خفتگان در يك رختخواب
٥١ ص
(٥٥)
سؤال آيا ترك كنندگان واجبات نيز تعزير مىشوند؟
٥٣ ص
(٥٦)
آيا تعزير اختصاص به گناهان كبيره دارد؟
٥٥ ص
(٥٧)
دلايل صاحب جواهر بر انحصار تعزير به كبائر
٥٦ ص
(٥٨)
11- تعزير دزدى كننده آشكارا
٥٢ ص
(٥٩)
12- تعزير شهادتدهندگان به دروغ
٥٢ ص
(٦٠)
دلايل ابن زهره و پيروانش بر گسترش تعزير
٥٧ ص
(٦١)
نكتهاى تازه و اشكالى جديد در اختصاص تعزير به غير احكام حكومتى
٥٩ ص
(٦٢)
فصل پنجم تعزير منحصر به ضرب نيست!
٦٣ ص
(٦٣)
منشأ تخصيص تعزير به تازيانه
٦٥ ص
(٦٤)
سه گروه روايت
٦٥ ص
(٦٥)
گروه اوّل رواياتى كه تعزير را كمتر از حد مىداند
٦٥ ص
(٦٦)
گروه دوم رواياتى كه عدد خاصّى معيّن كرده است
٦٦ ص
(٦٧)
گروه سوم رواياتى كه از تعزير به كلماتى مانند «ضرب»، «جلد» و «سوط» تعبير كرده است
٦٧ ص
(٦٨)
نقد و بررسى روايات
٦٨ ص
(٦٩)
قراين هفتگانه بر عدم انحصار تعزير به ضرب
٦٨ ص
(٧٠)
قرينه اوّل كلمات اهل لغت
٦٨ ص
(٧١)
قرينه دوم كلمات فقهاى شيعه و اهل سنّت
٦٩ ص
(٧٢)
قرينه سوم رواياتى كه از تعزير تعبير به عقوبت كرده است
٧٠ ص
(٧٣)
قرينه چهارم رواياتى كه از تعزير تعبير به تأديب كرده است
٧٢ ص
(٧٤)
قرينه پنجم رواياتى كه تعزيرات غير بدنى را مطرح كرده است
٧٤ ص
(٧٥)
الف) حبس تعزيرى
٧٤ ص
(٧٦)
ب) آلوده نمودن بدن و لباس!
٧٧ ص
(٧٧)
ج) تعزير مالى
٧٨ ص
(٧٨)
د) نهى، يكى از مراتب تعزير است
٨٠ ص
(٧٩)
ه) اعلام جرم گناهكار براى مردم
٨١ ص
(٨٠)
قرينه ششم تمسّك به قياس منصوص العلّة
٨١ ص
(٨١)
قرينه هفتم عناوين ثانويّه
٨٣ ص
(٨٢)
چند يادآورى
٨٥ ص
(٨٣)
الف) مصاديق تعزير
٨٥ ص
(٨٤)
ج) متخلّفان از جنگ تبوك
٨٧ ص
(٨٥)
ب) تعزير مستقل و تعزير تلفيقى
٨٦ ص
(٨٦)
فصل ششم مقدار تعزير و معنى تخيير حاكم شرع
٩١ ص
(٨٧)
سخنان بزرگان فقها و نظريّات دهگانه
٩١ ص
(٨٨)
1- 2- مرحوم محقّق حلّى
٩١ ص
(٨٩)
3- محقّق حلّى
٩٢ ص
(٩٠)
4- ابن حمزه از فقهاى قدما
٩٣ ص
(٩١)
5- آية اللّه خوئى
٩٣ ص
(٩٢)
6- ابن ادريس
٩٣ ص
(٩٣)
7- مرحوم شيخ طوسى به نقل از شافعى
٩٤ ص
(٩٤)
8- از ابن ابى ليلى، و ابو يوسف
٩٤ ص
(٩٥)
9- از مالك و اوزاعى
٩٤ ص
(٩٦)
10- ابو الصلاح حلبى
٩٤ ص
(٩٧)
خلاصه نظريّات دهگانه
٩٥ ص
(٩٨)
احاديث و روايات پيرامون مقدار تعزير
٩٥ ص
(٩٩)
گروه اوّل مقدار آن در اختيار حاكم شرع است
٩٦ ص
(١٠٠)
گروه دوم مقدار آن كمتر از حدّ شرعى است
٩٧ ص
(١٠١)
گروه سوم مطلق تعزيرات محدود است
١٠٠ ص
(١٠٢)
گروه چهارم براى برخى از تعزيرات عدد تعيين شده است
١٠٢ ص
(١٠٣)
سنجش گروههاى چهارگانه روايات
١٠٦ ص
(١٠٤)
طرق جمع بين روايات
١٠٦ ص
(١٠٥)
احتمالات سهگانه در مورد گروه چهارم
١٠٦ ص
(١٠٦)
اوّل ما دون الحد بودن حد و تعيين آن توسّط حاكم
١٠٦ ص
(١٠٧)
دوم مواردى كه در گروه چهارم مقدار آن تعيين شده، قانون كلّى نيست
١٠٧ ص
(١٠٨)
سوم برشمردن روايات از قبيل احكام حكومتى و قابل تغيير دانستن آن با تغيير زمان و مكان
١٠٧ ص
(١٠٩)
و امّا گروه سوم، از سه جهت قابل عمل نمىباشد
١٠٨ ص
(١١٠)
منظور از «ما دون الحد» چيست؟
١٠٩ ص
(١١١)
الف) «ال» در كلمه مذكور «جنسيّه» و براى «استغراق» است
١٠٩ ص
(١١٢)
ب) «ال» براى «جنس» به معنى «صرف الوجود» است
١٠٩ ص
(١١٣)
ج) احتمال سوم آن كه «ال» براى «عهد» است، و تعزير كمتر از آن حدّ معهود مىباشد
١٠٩ ص
(١١٤)
مشكل صحيحه حمّاد
١١٠ ص
(١١٥)
نكتهها
١١٢ ص
(١١٦)
نكته اوّل معنى تخيير حاكم شرع
١١٢ ص
(١١٧)
نكته دوم وحدت رويّه
١١٤ ص
(١١٨)
نكته سوم تعزيرات تعليقى
١١٤ ص
(١١٩)
تشويق و تنبيه!
١١٥ ص
(١٢٠)
فصل هفتم طرق اثبات موضوع تعزير
١١٧ ص
(١٢١)
الف) يك بار اقرار كافى نيست
١١٧ ص
(١٢٢)
ب) يك بار اقرار كافى است
١١٨ ص
(١٢٣)
مستندات و ادلّه مسأله
١١٩ ص
(١٢٤)
اقرار العقلاء على انفسهم جائز
١١٩ ص
(١٢٥)
سخن پيامبر در پاسخ زنى كه به كنيزش نسبت زنا داد
١٢٠ ص
(١٢٦)
فصل هشتم محدوده عفو حاكم شرع در تعزيرات
١٢٣ ص
(١٢٧)
كلمات فقها
١٢٣ ص
(١٢٨)
قائلين به تفصيل بين حقوق اللّه و حقوق النّاس
١٢٣ ص
(١٢٩)
1- صاحب رياض
١٢٣ ص
(١٣٠)
2- فاضل اصفهانى
١٢٤ ص
(١٣١)
ادلّه قائلين به تفصيل بين حقوق اللّه و حقوق النّاس
١٢٤ ص
(١٣٢)
ادلّه قائلين به عدم تفصيل بين حقوق اللّه و حقوق النّاس
١٢٦ ص
(١٣٣)
نقد و بررسى حديث
١٢٧ ص
(١٣٤)
دليل بر تفصيل بين اقرار و غير آن
١٢٨ ص
(١٣٥)
فصل نهم آيا آخرين مرحله تعزير اعدام است؟
١٣١ ص
(١٣٦)
كلمات فقها
١٣١ ص
(١٣٧)
1- صاحب جواهر
١٣٢ ص
(١٣٨)
2- ابن حمزه
١٣٢ ص
(١٣٩)
3- علّامه حلّى
١٣٣ ص
(١٤٠)
4- ابن ادريس
١٣٣ ص
(١٤١)
نقد و بررسى
١٣٤ ص
(١٤٢)
فصل دهم فلسفه تعزيرات
١٣٧ ص
(١٤٣)
فصل يازدهم تأديب كودكان و نوجوانان
١٤١ ص
(١٤٤)
محورهاى چهارگانه بحث
١٤١ ص
(١٤٥)
محور اوّل مشروعيّت تأديب
١٤٢ ص
(١٤٦)
كلمات فقها
١٤٢ ص
(١٤٧)
1- مرحوم محقّق
١٤٢ ص
(١٤٨)
2- مرحوم صاحب رياض
١٤٣ ص
(١٤٩)
3- امام خمينى
١٤٣ ص
(١٥٠)
4- ابن قدامه
١٤٣ ص
(١٥١)
ادلّه مشروعيّت تأديب
١٤٤ ص
(١٥٢)
1- اطلاقات روايات تأديب
١٤٤ ص
(١٥٣)
2- احاديث و روايات
١٤٥ ص
(١٥٤)
3- سيره عقلا و متشرّعه
١٤٥ ص
(١٥٥)
نكته مردم در اين مسأله بر سه دستهاند
١٤٦ ص
(١٥٦)
محور دوم مقدار مجازات
١٤٦ ص
(١٥٧)
1- روايات دال بر 5 يا 6 تازيانه
١٤٧ ص
(١٥٨)
2- رواياتى دال بر سه تازيانه
١٤٨ ص
(١٥٩)
3- روايات دال بر كمتر از ده عدد
١٤٩ ص
(١٦٠)
روايات مؤيّد عدم تعيين عدد
١٥١ ص
(١٦١)
محور سوم مجرى تأديب كيست؟
١٥٢ ص
(١٦٢)
محور چهارم ضمان تأديب و اجراى تعزير
١٥٥ ص
(١٦٣)
كلمات فقها
١٥٥ ص
(١٦٤)
1- قال ابن قدامة
١٥٥ ص
(١٦٥)
2- صاحب جواهر
١٥٦ ص
(١٦٦)
ادلّه طرفداران و مخالفان ضمان
١٥٧ ص
(١٦٧)
فصل دوازدهم پاسخ به پرسشها
١٦١ ص
(١٦٨)
الف) انواع تعزير
١٦١ ص
(١٦٩)
ب) برخى از گناهانى كه تعزير دارد
١٦٥ ص
(١٧٠)
ج) مقدار تعزير
١٧٣ ص
(١٧١)
د) عوامل تخفيف يا تشديد مجازاتها
١٧٥ ص
(١٧٢)
ه) مجرى تعزير
١٧٦ ص
(١٧٣)
و) تأديب
١٧٧ ص
(١٧٤)
ز) فلسفه مجازات
١٧٧ ص
(١٧٥)
ح) تداخل مجازاتهاى تعزيرى
١٧٨ ص
(١٧٦)
ط) جريان قاعده درء در تعزيرات
١٧٨ ص
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص

تعزير و گستره آن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٢ - ٢- ابن حمزه

١- صاحب جواهر

مى‌گويد:

«و لو تكرر مع تخلّل التعزير ثلاثا قتل فى الرابعة او الثالثة على البحث السابق؛ هرگاه جرم تكرار شود، و پس از هر بار تعزير اجرا گردد، مجرم در مرتبه چهارم، يا سوم، طبق بحث سابق (در مبحث تجاوز به حيوانات). به قتل مى‌رسد [١].»

٢- ابن حمزه‌

معتقد است:

«فان شرب أو أكل غير مستحل عزر، فان عاد غلظ عليه العقوبة، فان تكرر منه قتل عبرة لغيره‌ [٢]؛

هرگاه شخصى چيز حرامى بنوشد يا بخورد، ولى معتقد به حلال بودن آن كار نباشد، تعزير مى‌گردد، و اگر آن گناه را تكرار كرد به صورت شديدتر مجازات مى‌شود، و چنانچه براى بار سوم آلوده آن شود، وى را براى عبرت ديگران به قتل مى‌رسانند.»

ايشان در جاى ديگر كتاب وسيله مى‌فرمايد:

«من استمنى بيده عزر بما دون التعزير فى الفجور، او تضرب يده بالدرة حتى تحمر، و اذا عزر فى ذلك ثلاث مرات قتل فى الرابعة [٣]؛ چنانچه كسى با دستانش آلوده استمناء گردد، حاكم شرع وى را به كمتر از حدّ شرعى زنا تعزير مى‌كند، يا مقدارى تازيانه بر دستش مى‌زند تا سرخ شود، و اگر آن گناه را سه مرتبه تكرار كرد و پس از هر بار تعزير شد، در مرتبه چهارم اعدام مى‌شود.»


[١]. جواهر الكلام، جلد ٤١، صفحه ٦٤٤.

[٢]. جوامع الفقهيّه، صفحه ٧٨٢.

[٣]. جوامع الفقهيّه، صفحه ٧٨١.