تعزير و گستره آن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧ - ١- مرحوم شيخ طوسى

٢- ابن زهره‌

[١] از قدماى فقهاى شيعه مى‌گويد:

«التعزير يجب بفعل القبيح او الاخلال بالواجب الذي لم يرد الشرع بتوظيف حدّ عليه او ورد بذلك فيه و لم تتكامل شروط اقامته‌ [٢]؛

انجام هر كار زشتى و ترك هر واجبى كه حدّ شرعى خاصّى ندارد، يا حدّ شرعى دارد ولى شرايط آن جمع نيست، تعزير دارد.»

٣- ابن ادريس‌

[٣] از فقهاى عاليقدر پس از عصر شيخ طوسى، مى‌گويد:

«و التعزير تأديب تعبد اللّه سبحانه به لردع المعزر و غيره من المكلفين و هو مستحق بكل اخلال بواجب و اتيان كل قبيح لم يرد الشرع بتوظيف الحد عليه‌ [٤]؛ تعزير نوعى تأديب است كه خداى سبحان آن را براى جلوگيرى گنهكار از تكرار گناه، و ديگران از آلوده شدن به آن، وضع كرده است، و تمام كسانى كه واجبى را ترك مى‌كنند، يا مرتكب حرامى مى‌شوند كه حدّ شرعى ندارد، مستوجب تعزير هستند.»

همان گونه كه ملاحظه فرموديد اين فقيه نامدار نيز تعزير را منحصر در شلّاق نكرده، بلكه هر كارى كه باعث جلوگيرى از تكرار گناه، يا آلودگى به آن شود را تعزير مى‌داند.

[١]. حمزة بن على بن زهرة الحسينى الاسحاقى الحلى از فقهاى قرن ششم، آثار متعدّدى از خود بجا گذاشته است. وى در سال ٥١١ ه- ق متولّد شد، و در سال ٥٨٥ ه- ق از دنيا رفت.

[٢]. سلسلة الينابيع الفقهيّة، جلد ٢٣، صفحه ٢٠٨.

[٣]. محمّد بن احمد بن ادريس الحلى نيز از فقهاى قرن ششم است. وى كه از فقهاى برجسته و تحوّل آفرين شيعه به شمار مى‌رود، در سال ٥٤٣ ه- ق (طبق قول مشهور) در شهر حلّه لبنان به دنيا آمده، و در سال ٥٩٨ دست از جهان شسته است.

[٤]. سلسلة الينابيع الفقهيّة، جلد ٢٣، صفحه ٢٩٦.