تعزير و گستره آن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠ - ٣- ابن ادريس

٧- [مير سيد على در «رياض المسائل»]

نويسنده كتاب رياض المسائل‌ [١]، كه شرح مختصر النافع‌ [٢] است، مى‌فرمايد:

«الحدود جمع حد، و هو لغة المنع و شرعا عقوبة خاصّة تتعلّق بايلام البدن ... و وجه مناسبة التسمية ان العقوبة مانعة من المعاودة، و اذا لم تقدر العقوبة يسمى تعزيرا و هو لغة التأديب‌ [٣]؛

حدود جمع حدّ است، و حدّ در لغت به معنى منع، و از ديدگاه شرع، عقوبت و مجازات مخصوصى است كه باعث آزار بدن مى‌گردد، و علّت اين كه آن را حد ناميده‌اند اين است كه مجازات مذكور مانع از تكرار آن گناه مى‌شود، و چنانچه مقدار مجازات مشخّص نباشد، تعزير ناميده مى‌شود كه نام ديگر آن تأديب است.»

٨- [شهيد ثانى‌]

فقيه بزرگ، شهيد ثانى‌ [٤]، در كتاب مسالك الافهام، كه شرح شرايع الاسلام است، مى‌گويد:

«و التعزير لغة التأديب، و شرعا عقوبة او اهانة لا تقدير لها باصل الشرع غالبا [٥]؛

[١]. مير سيد على بن السيد محمد بن ابى المعالى الصغير بن ابى المعالى الكبير الطباطبائى، كتاب «رياض المسائل و حياض الدلائل» را به رشته تحرير درآورد. اين فقيه بزرگ در سال ١١٦١ ه- ق در كاظميّه عراق به دنيا آمد، و در سال ١٢٣١ ه- ق، در سن هفتاد سالگى در همان شهر به نداى حق لبّيك گفت.

[٢]. مختصر النافع يكى از كتب فقهى مشهور محقّق حلّى است، كه از زمان مؤلّف جزء كتب درسى بوده، و شروح مختلفى بر آن نوشته شده، كه «رياض المسائل» از مشهورترين آنهاست.

[٣]. رياض المسائل، جلد ٢، صفحه ٤٥٩.

[٤]. زين الدين بن نور الدين على بن احمد بن جمال الدين بن تقى الدين صالح بن مشرف العاملى معروف به شهيد ثانى، در روز سه شنبه سيزدهم شوال سال ٩١١ ه- ق به دنيا آمد.

اين فقيه پرتلاش بيش از سى كتاب نوشته كه مسالك الافهام از مشهورترين آنهاست. وى در سال ٩٦٥ ه- ق شربت شهادت نوشيد.

[٥]. مسالك الافهام، جلد ٢، صفحه ٤٢٣.