تلخيصى است از جامع المعارف و الأحكام فى الاُصول و الحلال و الحرام ، اثرِ ديگر مؤلف ، كه قبل از اين معرفى گرديد . در اين كتاب سند روايات و مكررات ، حذف و به ترتيب كتاب هاى فقهى تنظيم و در آغاز بخشى در اخبار اصول ذكر شده است . تأليف اين كتاب در روز سه شنبه ٦ ذى قعده ١٢٣٨ ق به پايان رسيده است . چاپ: قم ، مجمع الذخائر الإسلامية ، ١٣٥٧ ، دو جلد . [الذريعة: ٢٢/٢٠٥ ؛ معجم المطبوعات العربية فى ايران: ٣١٧] آغاز: الحمد للّه الذى وفقنا للتمسك بالثقلين و هدانا إلى متابعة محمد و آله المصطفين .

نسخه ها:

١٥٢٥٢ . قم ، مرعشى: ١٨٨٨ ، آغاز: برابر نمونه ، نسخ ، احمد بن قاسم خليفه كاظمينى ، صفر ١٢٣٩ ق ، ٣٧٦ برگ [فهرست مرعشى: ٥ / ٢٦٤] .

٢٤٨١ . من لا يحضره الفقيه (عربى)

از: محمد بن على بن حسين بن موسى بن بابويه قمى (شيخ صدوق) (م ٣٨١ق)

يكى از چهار كتاب روايى شيعه است كه در استنباط احكام فقهى به احاديث آن استناد مى شود . شيخ صدوق هنگامى كه در «قصبه ايلاق» بلخ به سر مى برده ، شريف ابو عبد اللّه محمد بن حسن مشهور به نعمت شريف از وى در خواست كرد كه كتابى در احكام فقه مانند من لا يحضره الطبيب محمد بن زكريا رازى تأليف نمايد و او در پاسخ درخواست وى كتاب حاضر را نوشت . شيخ در اين كتاب احاديث را با حذف سند به ترتيب كتابهاى فقهى تنظيم نموده و در پايان در مشيخه ، طرق روايى خود را ذكر كرده است . اين كتاب داراى ٦٦٦ باب و حدود ٥٩٦٣ حديث مى باشد ، و ترتيب مطالب آن چنين است: