شرح مهم و معروفى بر نهج البلاغة است كه تا خطبه ٢٠٩ از باب خطب را در شش جلد شرح كرده است . مؤلف دراين شرح مطالب فلسفى ، تاريخى ، اعتقادى و ادبى بسيارى آورده و در هر بخش قطعه اى از اصل را نقل و با عناوين «اللغة ، الإعراب ، المعنى و الترجمة» شرح مى دهد . تاريخ اتمام تأليف جلدهاى كتاب چنين است: ج ١ . شب عيد غدير ١٣٠٠ق ؛ ج ٢ . بيستم ربيع الآخر ١٣٠٣ق ؛ ج ٣ . سلخ ذى قعده ١٣٠٦ق ؛ ج ٤ . دوشنبه ٢٤ جمادى الآخر ١٣١٣ق ؛ ج ٥ . سيزدهم ذى قعده ١٣١٧ق ؛ ج ٦ . يكشنبه دوم رمضان ١٣٢١ق . اين كتاب داراى مقدمه طولانى و نيكويى در چند بحث پيرامون بعضى از مباحث ادبى است كه در شرح بدانها نياز مى باشد . مؤلف در آغاز ، كتاب را به مظفر الدين شاه قاجار و محمد على ميرزا وليعهد او تقديم كرده است . قسمتهاى ناقص اين شرح توسط مرحوم ميرزا خليل كمره اى و استاد حسن زاده آملى ، تكميل گرديده و در نهايت اين شرح در ٢٢ جلد به قطع وزيرى (١٥ جلد تأليف خويى ، ٢ جلد تأليف كمره اى ، ٥ جلد تأليف استاد حسن زاده آملى) به چاپ رسيده است . [الذريعة: ٢٣ / ١٥٧؛ التراث العربى: ٥ / ٢٨٦؛ مشار عربى: ٩٢٦؛ مشار فارسى: ٤ / ٥٠٣٥] آغاز: الحمد للّه الذى عجزت عن إدراكه المشاعر و العيون بمشاهدة العيان .