چکيده پايان نامه هاي حديثي - هوشمند، مهدی - الصفحة ١٩٧
و خصوصيات قلب توسّط امام سجّاد عليه السلام است، عرضه حالات و خصوصيّات بيان شده براى قلب توسط امام عليه السلام (كه از متن دعاهاى آن حضرت برمى آيد) آيات قلب سليم در قرآن كريم، كه اين ابعاد، در غالب خصوصيات مختلف قلب سليم، طى چهار فصل، تحقّق پذيرفته است. داورى كردن درباره عصمت امام سجّاد عليه السلام با اقامه دليلى ديگر در اين باب به عنوان ثمره مطلوب اين تحقيق، به طور مستدل و در قالب قياسى منطقى در فصل پنجم تبيين گرديده است. اين پايان نامه، در يك مقدّمه و پنج فصل تنظيم شده است. در مقدّمه به معرّفى صحيفه سجاديه، اسناد دعاها، شرح ها و مستدركات آن پرداخته شده است. نگارنده، در اين قسمت، چهارده شرح، هفت مستدرك و سى طبقه را براى اسانيد صحيفه نام مى برد. بررسى مقصود از «قلب» و «سلامت قلب» و به طور كلّى، معرفت نفس در قرآن و صحيفه سجاديه، اوّلين موضوعى است كه از آن بحث شده است. «قلب» در لغت، برگرداندن شى ء به عكس آن است و قلب به دليل كثرت دگرگونى و زير و رو شدن ها به اين نام ناميده شده است و در اصطلاح باطن، قلب، لطيفه ربّانى و نورانى و عالم و آگاهى است كه محلّ فرود آمدن انوار الهى است و انسان، به سبب آن، انسان مى شود و مستعدّ امتثال احكام مى گردد. صلاح و فساد بدن هم، بسته به آن است كه از آن به روح نيز تعبير مى شود. لذا شناخت قلب، آن گونه كه هست، بر اهل حقيقت، دشوار است. تولاّى قلب سليم در قرآن و صحيفه سجاديه، از ديگر موضوعاتى است كه مورد بررسى قرار گرفته و براى تولاّى قلب، اقسامى همچون: محبّت حضرت حق، مراتب حبّ حق، درجات محبّت محبوب، محبّت اولياى الهى، محبّت والدين و احسان نمودن در حقّ ايشان، برشمرده شده و به استناد قول امام سجّاد عليه السلام ، حقيقت تولاّ، حبّ