٦ . اسرائيليات در تفاسير، سهيلا پيروزفر، كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث، دانشكده الهيات و معارف اسلامى دانشگاه تهران، استاد راهنما: دكتر محمّدعلى مهدوى راد، استاد مشاور: دكتر سيّدمحمّد باقر حجّتى، ١٣٧٣، ٢٦٢ص.

اين پايان نامه، در قالب پنج فصل، ارائه شده است. در فصل اوّل، به اقتضاى موضوع، كلّياتى درباره مفاهيم تفسير آمده و ابزارهاى تفسير و علل نياز به تفسير، مورد توجّه قرار گرفته است. نيز براى دست يافتن به خاستگاه پيدايش اسرائيليات، سير تطوّر تفسير از دوران پيامبر صلى الله عليه و آلهو صحابيان تا دوران تابعيان دنبال شده است. نگارنده، به اين نتيجه دست يافته كه نخستين گام هاى نفوذ اسرائيليات، هم زمان با نزول قرآن و در زمان حيات پيامبر صلى الله عليه و آلهبوده است و هرچند پيامبر خدا با اين پديده به مقاومت برخاست، امّا سهل انگارى صحابيان و تابعيان، راه را براى گسترش اين نفوذ، فراهم آورد. در فصل دوم، معناى لغوى و اصطلاحى «اسرائيليات» و عوامل گسترش آن در فرهنگ اسلامى و موضع قرآن، رسول اكرم، ائمه عليهم السلام و صحابيان با اين پديده و انواع اسرائيليات، مورد بررسى قرار گرفته است . فصل سوم ـ كه مفصّل ترين فصل پايان نامه است ـ به معرّفى برجسته ترين چهره هاى مؤثّر در گسترش اسرائيليات، همچون: كعب الأحبار، ابو هريره، عبداللّه بن سلاّم، وهْب بن منبّه و تميم دارى، و ديدگاه رجاليان درباره آنان و نمونه هايى از اسرائيليات نقل شده از ايشان، اختصاص يافته است. در فصل چهارم، پانزده منبع تفسيرى (همچون: تفسير السدّى، تفسير الطبرى، التبيان، كشف الأسرار، روح المعانى و الميزان) مورد بررسى قرار گرفته اند و چگونگى برخورد آنها با اسرائيليات، مورد بحث و بررسى