به طور مسلم حد و مرز جهاد امروز، در اين نقطه متوقف نمى گردد; زيرا تقويت فرهنگ عمومى و اسلامى و تقويت دستگاه هاى تبليغاتى مسلمانان، به صورت هاى مختلف، يكى ديگر از مصاديق كوشش براى حفظ اصول اسلام و عظمت مسلمين مى باشد. تا آن جا كه اميرمؤمنان در شب شهادت خود، به فرزندان خويش، چنين سفارش مى كند:

«اللّه!اللّه! فى الجهاد بأموالكم وأنفسكم وألسنتكم فى سبيل اللّه;[١]

اى فرزندانم هرگز نبايد جهاد با مال و جان و زبان را فراموش كنيد».

آيا جهاد با زبان در جهان امروز جز تقويت دستگاه هاى تبليغاتى و تربيت گويندگان زبردست و نويسندگان بزرگ، چيز ديگرى هست؟

نكته قابل توجه در تشريع جهاد اسلامى اين است كه اسلام اين اصل حياتى را، كه لازمه بقاى هر موجود زنده است، تحت عنوان «جهاد فى سبيل اللّه» تشريع نموده و در قرآن مجيد هر موقع نامى از اين اصل برده شده است، لفظ جهاد[٢] يا يكى از مشتقات آن را، مانند «جاهدوا»، «يجاهدون»، «المجاهدون» و... به كار برده است و اين خود مى رساند آن چه در اسلام مطرح است همان كوشش هاى همه جانبه، براى نشر آيين توحيد و شكستن بت ها و معبودهاى قلابى، و مستقر ساختن حكومت الهى در روى زمين است، نه جنگ و قتل و نبرد و خونريزى، و اگر هم روزى پيروان خود را براى مقابله با دشمنان دعوت مى كرد، از اين نظر بود كه كوبيدن دشمن مزاحم، يكى از مصاديق كوشش هاى اسلامى براى استقرار توحيد و حكومت

[١] نهج البلاغه، نامه ٤٧.
[٢] لفظ جهاد با تمام مشتقات آن، ٢٨بار در قرآن آمده است.