«او (خدايى) است كه پيامبر خود را با كتاب هدايت (كننده) و آيين حق و استوار فرستاد تا آن را بر تمام آيين ها غالب و پيروز گرداند، اگر چه مشركان ناپسند بشمارند».

جاى گفتگو نيست كه يكى از نعمت هاى بزرگ جهان طبيعت «نور» است. نور داراى مزايا و امتيازاتى است كه زندگى جانداران و گياهان بدون آن امكان پذير نيست و اگر روزى روشنى از صفحه هستى رخت بربندد، طومار زندگى درهم پيچيده مى شود. اكنون آثار چشمگير نور را مى توان در چهار قسمت خلاصه كرد:

١. پرورش دهنده جانداران و گياهان. جانداران و گياهان در پرتو نور، رشد نموده و به سر حدّ تكامل مى رسند. تا چندى پيش تصور مى كردند كه اعماق دريا خالى از نور است و فقط جانداران و گياهان خشكى، در پرورش خود به نور نيازمندند، ولى اخيراً كشف گرديد كه نور در تمام نقاط دريا وجود دارد و سازنده نور، بدن هاى خود جانداران درياست و چه بسا احتمال مى دهند كه پرورش آنها به وسيله انوار دريايى انجام مى گيرد.

توضيح اين كه، در اعماق بيش از ٥٠٠ـ ٦٠٠متر، ظلمت حكمفرماست و نور خورشيد پس از آن كه به تدريج انوار قرمز و نارنجى و زرد و سبز و آبى خود را از دست مى دهد، جاى خود را به «نور تاريكى» مى دهد كه از بدن موجودات زنده زير دريا ساطع است و از عمق ششصد متر به بعد فقط موجودات دريا هستند كه از سطح بدن آنها نورى كم و بيش مى تابد. حيوانات مزبور در حقيقت به مثابه فانوس هاى زنده اى هستند كه در اعماق دريا روشن شده اند.[١]

اگر در ماه مرداد از عرشه كشتى به آب دريا بنگريد، تصور مى كنيد كه ستارگان آسمان ده ها هزار برابر شده و عكسشان در آب افتاده است و اگر دستتان را

[١] نظرى به طبيعت و اسرار آن، ص ٦٠.