اصول اخلاق فردى - الهامى نيا، على اصغر و همکاران - الصفحة ٨٧

كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ رَهينَةٌ (مدّثّر: ٣٨)
اصول اخلاق فردى ٩٢ توكل فقط بر خدا ص : ٩١ هر كس در گرو عمل خويش است.
و بهره و نتيجه او را به اندازه تلاش و كوشش او معرفى مى‌كند:
وَ انْ لَيْسَ لِلْإِنْسانِ الّا ما سَعى‌ (نمل: ٣٩)
براى انسان (پاداش) جز آنچه خود كرده نيست.
مفسر بزرگ مرحوم علامه طباطبائى (رضوان الله تعالى عليه) درباره توكّل چنين مى‌نويسد:
معناى توكل اين نيست كه انسان نسبت امور را به خودش يا به اسباب، قطع يا انكار كند بلكه معنايش اينست كه خود را و اسباب را مستقل در تأثير ندانسته معتقد باشد كه استقلال و اصالت منحصراً از آن خداى سبحان است و در عين حال سببيت غير مستقله را براى خود و اسباب قائل باشد. «١» استاد شهيد مطهرى نيز توكل را چنين معرفى مى‌كند:
توكل يعنى انسان هميشه به آنچه مقتضى حق است عمل كند و در اين راه به خدا اعتماد كند كه خداوند حامى و پشتيبان كسانى است كه حامى و پشتيبان حق باشند توكل تضمين الهى است براى كسانى كه هميشه حامى و پشتيبان حقند. «٢» ريشه توكّل‌ پايه و اساس توكل شناخت و ايمان حقيقى به خداوند است. قرآن كريم توكل را لازمه ايمان دانسته، مى‌فرمايد:
وَ عَلَى اللَّهِ فَتَوَكَّلوا انْ كُنْتُمْ مُؤْمِنينَ (مائده: ٢٣)
اگر مؤمنيد بر خدا توكل كنيد.