اصول اخلاق فردى

اصول اخلاق فردى - الهامى نيا، على اصغر و همکاران - الصفحة ٨٩

اين علائم در ساير روايات نيز مورد توجه قرار گرفته است. على (ع) مى‌فرمايد:
حَسْبُكَ مِنْ تَوَكُّلِكَ انْ لا تَرى‌ لِرِزْقِكَ مُجْرِياً الّا اللَّهَ سُبْحانَهُ. «١» از توكل تو همين بس كه غير خدا را روزى رسان خود ندانى.
و نيز از امام رضا (ع) درباره توكل سؤال كردند آن حضرت فرمود:
انْ لا تَخافَ احَداً الّا اللَّهَ. «٢» توكل يعنى اينكه از كسى جز خدا نترسى.
درجات و مراتب توكّل‌ در روايات توكل داراى مراتب و درجات مختلفى است. على بن موسى الرضا (ع) مى‌فرمايد:
توكل داراى درجاتى است:
اينكه در هر رفتارى كه با تو داشته و هر چه درباره تو كرده به او اعتماد داشته باشى به همه راضى باشى و بدانى كه در هيچ خيرى و هيچ رأيى در حق تو كوتاهى نكرده و اختيار بدست اوست پس بر او توكل كنى و كارها را به او واگذارى. «٣» بنابراين يك درجه توكل مربوط به اطمينان و اعتماد به خداوند است در رفتارى كه درباره انسان دارد و درجه ديگر مربوط به امورى است كه انسان از درك آن عاجز است و علم و آگاهى آن در اختيار خداوند و امناى اوست پس در اين امور هم توكل بر اوست كه انسان را قانع مى‌كند و به او آرامى مى‌بخشد.
توكل ثمره و نتيجه ايمان به خداست و همانگونه كه ايمان به خدا داراى مراتبى است توكل نيز مراتبى دارد: