درس سوم: محاسبه نفس‌ جهان هستى بر نظمى دقيق و ارتباطى استوار، بنياد گشته است، نظم و ارتباط حاكم بر جهان مى‌رساند كه موجودى بدون هدف پديدار نگشته و عبث و بيهوده خلق نشده است.
چنانكه در سخن على (ع) آمده است:
جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ عَمَلٍ ثَواباً وَ لِكُلِّ شَىْ‌ءٍ حِساباً. «١» خداوند براى هر عملى پاداشى و براى هر چيزى حسابى قرار داده است.
قرآن كريم كسانى را كه از هدف خويش دور افتاده و به بازى دنيا مشغول شده‌اند مورد سرزنش و تهديد قرار داده، فرموده است:
أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناكُمْ عَبَثاً وَ أَنَّكُمْ إِلَيْنا لاتُرْجَعُونَ (مؤمنون: ١١٥)
آيا مى‌پنداريد كه شما را بيهوده آفريديم و به سوى ما بازنمى‌گرديد؟
حسابرسى خداوند خداوند همه بندگانش را حسابرسى مى‌كند و براساس اعمال و رفتارشان آنان را اجر و پاداش مى‌دهد و يا كيفر و عقا اصول اخلاق فردى ٤١ نتايج محاسبه ص : ٤٠ ب خواهد كرد. خداوند در قرآن كريم مى‌فرمايد: