اصول اخلاق فردى - الهامى نيا، على اصغر و همکاران - الصفحة ٢٠
مَعْرِفَةُ النَّفْسِ انْفَعُ الْمَعارِف. «١» سودمندترين شناختها، شناختن خود است.
و نيز مىفرمايد:
نالَ الْفَوْزَ الْاكْبَرَ مَنْ ظَفِرَ بِمَعْرِفَةِ النَّفْسِ. «٢» كسى كه خود را بشناسد، به بالاترين رستگارى رسيده است.
خداوند عظمتهايى در وجود انسان آفريده است كه او را همچون همه جهان مجموعهاى از آيات و نشانههاى خود مىداند و مىفرمايد:
سَنُريهِمْ اياتِنا فِى الْافاقِ و فى انْفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ انَّهُ الحَقُّ (فصلت: ٥٣)
بزودى آيات و نشانههايمان را كه در جهان پهناور و در وجود خودشان است، به آنها نشان مىدهيم، تا بدانند كه او حق است.
مفهوم خودشناسى وقتى صحبت از خودشناسى مىشود، گروهى مىپندارند منظور همين شناختن ظاهرى است كه انسان نسبت به خود دارد و يا حداكثر، شناختى كه علوم پزشكى و يا روانشناسى به انسان مىدهد.
حقيقت اين است كه، منظور از خودشناسى هيچ يك از اينها نيست، بلكه منظور شناختن انسان است، در رابطه با جهان هستى و موقعيتى كه در نظام آفرينش دارد. مفهوم همان كلام امير المؤمنين كه فرمود:
رَحِمَ اللَّهُ امْرَءاً عَلِمَ مِنْ ايْنَ وَ فى ايْنَ وَ الى ايْنَ. «٣» خداوند رحمت كند كسى را كه بداند از كجا آمده، در كجا هست، و به كجا مىرود.