اخلاق اسلامى - يوسفيان، نعمت الله؛ الهامي نيا، علي اصغر - الصفحة ٦٨ - ب - بدگمانى به مردم

نوميدى از رحمت واسعه الهى است، كه از گناهان بسيار بزرگ، محسوب مى‌شود.

پيامبراكرم (ص) مى‌فرمايد:

«اكْبَرُ الْكَبائِرِ سُوءُ الظَّنِّ بِاللَّهِ»[١]

بزرگترين گناهان كبيره بدگمانى به خدااست.

انسان، بايد از عذاب الهى، بيمناك باشد، ولى نبايد از رحمت خدا، مأيوس گردد، او بايد به وظايف خود، عمل كند، خلوص نيّت داشته باشد، از گناهانش بترسد، و در عين حال، به عفو و بخشش پروردگار، اميدوار باشد.

امام رضا عليه‌السلام مى‌فرمايد:

«احْسِنْ بِاللَّهِ الظَّنَّ فَانَّ اللَّهَ عَزَّ وَجلَّ يَقُولُ: انَا عِنْدَ حُسْنِ ظَنِّ عَبْدِىَ الْمُؤْمِنِ بى، إِنْ خَيْرٌ فَخَيْرٌ، وَانْ شَرٌّ فَشرٌّ»[٢]

گمان خودت را، به خدا خوب كن. زيرا خداوند مى‌فرمايد: من نزد گمان بنده مؤمن نسبت به خودم هستم. اگر گمان خوب، به من داشت، با او نيكى مى‌كنم و اگر گمان بد داشت، با او به بدى رفتار خواهم نمود.

ب- بدگمانى به مردم:

بدگمانى نسبت به مردم كه موضوع بحث ما در اين درس مى‌باشد، آن است كه انسان نسبت به افراد ظاهرالصلاح بدون آنكه واقعاً كار ناشايستى انجام داده باشند يا به بيراهه بروند، فكر و خيال بد كند و به آن ترتيب اثر دهد. اين نوع بدگمانى، همانند قسم اوّل از صفات رذيله و ازجمله گناهان محسوب مى‌شود.

اميرمؤمنان على عليه‌السلام فرمود:

«سُوءُ الظَّنِّ بِالْمُحْسِنِ شَرُّ الْاثْمِ وَاقْبَحُ الظُّلْمِ»[٣]

[١] - ميزان الحكمه، ج ٥، ص ٦٣١، به نقل ازكنزالعمال

[٢] - بحارالانوار، ج ٧٠، ص ٣٨٥، اسلاميه

[٣] - شرح غررالحكم، آمدى، ج ٤، ص ١٣٢