اخلاق اسلامى - يوسفيان، نعمت الله؛ الهامي نيا، علي اصغر - الصفحة ١٩ - مدارا و سازش با مردم

«خالِطُوا النَّاسَ مُخالَطَةً انْ مِتُّمْ مَعَها بَكُوا عَلَيْكُمْ وَ انْ عِشْتُمْ حَنُّوا الَيْكُمْ»[١]

با مردم طورى معاشرت كنيد كه اگر با آن حالت مرديد، در سوگتان بگريند و اگر زنده بوديد، با شما دوست باشند.

در اخلاق اسلامى، عناوين گوناگونى چون؛ حسن خلق، مدارا، خوش گمانى، مصافحه، سلام و احوالپرسى، خوشرويى و ... آداب و رسوم مردمدارى را تبيين مى‌كند كه در اينجا عنوان مدارا را به اختصار توضيح مى‌دهيم.

مدارا و سازش با مردم‌

از شگفتيهاى آفرينش اين است كه همانگونه كه چهره و ظاهر دو نفر مثل هم نيست، انديشه و سليقه آنها نيز شبيه به يكديگر نيست و طرز فكر و شخصيت هر كسى منحصر به فرد و بى نظير است. بنابراين ما به تعداد كسانى كه با آنها برخورد مى‌كنيم با سليقه و فكر مواجه هستيم و زندگى كردن با افراد و روحيات مختلف، دانش خاصّى مى‌طلبد.

يكى از روشهاى موفق زندگى اجتماعى، موقعيت سنجى است، به اين معنا كه انسان، افراد جامعه خويش را بشناسد و با آنها طبق روحيات خودشان برخورد كند و با آنها مدارا نمايد.

رسول اكرم صلّى الله عليه و آله مى‌فرمايد:

«مُداراةُ النَّاسِ نِصْفُ الْايمانِ وَ الِّرفْقُ بِهِمْ نِصْفُ الْعَيْشِ»[٢]

مداراى با مردم نيمى از ايمان، و سازش و رفاقت با آنها نيمى از زندگى است.

امام على سلام الله عليه نيز در وصيت به محمد بن حنفيه مى‌نويسد:

«... وَ اعْلَمْ انَّ رَأْسَ الْعَقْلِ بَعْرَ الْايمانِ بِاللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مداراةُ النَّاسِ وَ لا خَيْرَ فى‌ مَنْ لايُعاشِرُ بِالْمَعْرُوفِ مَنْ لابُدَّ مِنْ مُعاشَرَتِهِ»[٣]

[١] - بحار الانوار، ج ٧٤، ص ١٧٦، اسلاميه

[٢] - همان مدرك، ج ٧٥، ص ٤٤٠

[٣] - وسائل الشيعه، ج ١٢، ص ٢٠٢، آل البيت