شخصیت و دیدگاه‌های فقهی امام خمینی - یوسفیان، نعمت‌الله - الصفحة ٢٢ - ٢ - درس اخلاق

حوزه درسى فلسفه امام تا زمان آمدن حضرت آيةا ... بروجردى قدس سره به قم ادامه‌داشت و از مهم‌ترين شاگردان اين حوزه درسى استاد شهيد مرتضى مطهرى بود.

٢- درس اخلاق‌

به‌دنبال آغاز تدريس فلسفه و عرفان، حوزه درس اخلاق حضرت امام قدس سره نيز برپا گرديد.

ايشان مسائل معنوى، روحانى و شيوه تهذيب و تزكيه نفس را از روى كتاب «منازل السائرين» [١] بيان مى‌كرد. اين حوزه درسى در آغاز، بسيار محدود بود و تنها عده‌اى از افراد شايسته و مورد اعتماد مى‌توانستند در آن شركت كنند، ولى به‌تدريج دامنه آن توسعه يافت و علاقمندان آن رو به فزونى نهاد، به‌طورى كه علاوه‌بر طلبه‌ها، صدهانفر از كسبه، كارگر و بازاريان نيز در آن شركت جسته، از جذبه‌هاى روحانى و معنوى امام قدس سره كسب فيض مى‌كردند. آوازه اين حوزه درسى كم‌كم بالا گرفت و از هفته‌اى يك روز به دو روز در هفته افزايش يافت.

اين جلسات در «مدرسه فيضيه» برقرار مى‌شد، ولى بعدها بر اثر مخالفت‌ها و كارشكنى‌هاى عمّال رژيم رضاخان، محلّ آن به «مدرسه حاج ملّا صادق»- كه در منطقه دور دست شهر قرار داشت- منتقل شد و پس از سقوط رژيم رضا خان و تبعيدش به «جزيره موريس» بار ديگر به مدرسه فيضيه بازگشت. [٢]

حوزه درس اخلاق امام قدس سره بسيار پرجاذبه، با نشاط و هيجان‌انگيز بود و به‌قدرى در روح و روان حضّار تأثير مى‌گذاشت كه گاهى اغلب آنها در حين درس و شنيدن سخنان امام قدس سره زار زار مى‌گريستند. تأثير درس تا مدّت‌ها بر روح شنوندگان باقى مى‌ماند و آنها را دگرگون مى‌ساخت و مباحث مطرح شده در آن زبانزد خاص و عام بود.

استاد شهيد مرتضى مطهرى كه خود از برجسته‌ترين شركت كنندگان در اين حوزه درسى بود، درباره تأثير آن بر روح و روان خويش مى‌نويسد:

[١]- كتاب «منازل السائرين» از مرحوم خواجه عبدالله انصارى است كه گنجينه‌اى از اخلاق و عرفان و درباره‌مقامات و منازل سائرين الى‌الله مى‌باشد و علت نام‌گذارى آن به «منازل السائرين» از اين لحاظ‌ بوده كه خواجه در اين كتاب، حال سالكان الى‌الله و مقامات معنوى آن‌ها را مورد بحث قرار داده است

[٢] - ر. ك: بررسى و تحليل از نهضت امام خمينى، ج ١، ص ٣٩-٤١