بررسی فقهی خروج از حاکمیت دینی - فرازی، صادق - الصفحة ٨١ - ٢ وظايف و مسئوليتهاى رهبرى و نظام اسلامى
شرايط و صفات رهبر:
١. صلاحيت علمى لازم براى افتاء در ابواب مختلف فقه.
٢. عدالت و تقواى لازم براى رهبرى امت اسلام.
٣. بينش صحيح سياسى و اجتماعى، تدبير، شجاعت، مديريت و قدرت كافى براى رهبرى[١]
بر اين اساس، اهم شرايط رهبرى نظام اسلامى در منابع فقهى و قانون اساسى عبارتند از:
١. فقاهت،
٢. عدالت و پارسايى،
٣. مديريت و مدبريت.
٢. وظايف و مسئوليتهاى رهبرى و نظام اسلامى
چنان كه بيان شد، يكى از پايههاى مشروعيت رهبرى و به تبع آن، نظام اسلامى اين است كه رهبرى و نظام، وظايف و مسئوليتهاى خود را به نحو احسن انجام دهد. نطام اسلامى در قبال حقوق خود بر عهده ملت، نظير لزوم اطاعت و وفاى به بيعت، تكاليف و وظايفى نسبت به ملت دارد كه بايد آن را انجام دهد. امام على ٧ در اين باره مىفرمايد:
١. ايها الناس ان لى عليكم حقا و لكم على حق. [٢]
اى مردم، مرا بر شما حقى است و شما را بر من حقى.
٢. بر عهده امام است كه ... (حقوق مردم را ادا كند)، پس هر گاه چنين كرد، بر عهده مردم است كه از او شنوايى و اطاعت داشته و دعوت او را لبيك گويند. [٣]
٣. (در نامهاى به فرماندهان سپاهش): ... اگر چنين كردم (حقوق شما را به جاى آوردم) نعمت خداوندى براى شما تثبيت شده و اطاعت من بر شما واجب است و اين كه از هر
[١]اصل ١٠٩.
[٢]نهجالبلاغه،خطبۀ ٣٤.
[٣]كنز العمال،ج ٥،ص ٧٦٤.