بررسی فقهی خروج از حاکمیت دینی - فرازی، صادق - الصفحة ٧٨ - ج حسن مديريت و مدبريت
علم و جسم گسترش بخشيده و نيز فرموده يا حكايت شدهاى از علم؛ و نيز پيامبر اكرم ٦ فرمود: هرگز كار امتى را كسى از آنان به عهده نمى گيرد كه در ميانشان داناتر از وى وجود داشته باشد، مگر اينكه پيوسته كارشان به سقوط كشيده خواهد شد تا اينكه بدانچه واگذاشته اند باز گردند، يعنى ولايت، و آيا چيزى غير از امارت بر امت است؟
٤. العلماء حكام على الناس[١]
دانشمندان بر مردم حاكم هستند.
٥. مجارى الامور و الاحكام على ايدى العلماء بالله، الامناء على حلاله و حرامه. [٢]
مجراى امور و احكام به دست دانشمندان و عالمان خداشناسى است كه بر حلال و حرام الهى امين باشند.
٦. والواجب فى حكم الله و حكم الاسلام على المسلمين ... ان يختاروا لانفسهم اماما ...
عالما ... عارفا بالقضاء والسنة. [٣]
آنچه در حكم خدا و حكم اسلام بر مسلمانان واجب است، اين است كه ... برگزينند براى خويش، پيشواى ... دانشمندى كه ... به قضاوت و سنتها آگاه باشد.
ج: حسن مديريت و مدبريت:
يكى ديگر از شرايط رهبرى، مدير و مدبر بودن اوست. برخى مستندات اين شرط در منابع دينى كه از آن به حسن ولايت و قوه و قدرت تعبير شده، عبارتند از:
يك. احاديثى از پيامبر ٦:
١. يا اباذر، انى احب لك ما احب لنفسى، انى اراك ضعيفا، فلا تأمرن على اثنين، ولا تولّين مال يتيم. [٤]
اى ابوذر، من آنچه را براى خود مى خواهم براى تو نيز مى خواهم. من تو را ناتوان مى بينم، پس تو فرمانروايى دو نفر را هم به عهده مگير و سرپرستى مال يتيم را نپذير.
[١]الغرر والدرر،ج ١،ص ١٣٧.
[٢]تحف العقول،ص ٢٣٧.
[٣]كتاب سليم بن قيس،ص ١٨٢.
[٤]بحارالانوار،ج ٢٢،ص ٤٠٦.