احکام اقتصادی خانواده
(١)
پیشگفتار
٧ ص
(٢)
مقدمه
١٠ ص
(٣)
مفهوم شناسی واژه ها
١٢ ص
(٤)
اهمیت اقتصادی خانواده
١٣ ص
(٥)
نقش مرد در اقتصاد خانواده
١٥ ص
(٦)
نقش زن در اقتصاد خانواده
١٦ ص
(٧)
مفهوم استقلال اقتصادی
١٨ ص
(٨)
الف اهلیت مالکیت
١٩ ص
(٩)
ب اهلیت تصرف
١٩ ص
(١٠)
ج خوداتکایی
١٩ ص
(١١)
استقلال اقتصادی زن در آیات و روایات
١٩ ص
(١٢)
زن و حق مالکیت
٢١ ص
(١٣)
1 دستمزد
٢١ ص
(١٤)
2 مهریه
٢٢ ص
(١٥)
3 نفقه
٢٣ ص
(١٦)
4 ارث
٢٣ ص
(١٧)
5 هديه
٢٣ ص
(١٨)
زن و حق تصرف
٢٤ ص
(١٩)
1 خرید و فروش
٢٤ ص
(٢٠)
2 بخشش
٢٤ ص
(٢١)
3 صدقه
٢٥ ص
(٢٢)
4 وقف
٢٥ ص
(٢٣)
زن و خوداتکایی مالی
٢٧ ص
(٢٤)
تعریف و ماهیت مهریه
٢٨ ص
(٢٥)
فلسفة مهريه
٢٩ ص
(٢٦)
1 تعدیل روابط
٢٩ ص
(٢٧)
2 ارزشمندی زن
٢٩ ص
(٢٨)
3 پشتوانه اقتصادی زن
٢٩ ص
(٢٩)
4 استحکام روابط خانوادگی
٣٠ ص
(٣٠)
مهریه در ازدواج دائم و موقت
٣٠ ص
(٣١)
شرایط مهریه
٣٠ ص
(٣٢)
1 قابلیت ملکیت
٣٠ ص
(٣٣)
2 مالیت داشتن
٣١ ص
(٣٤)
3 معین بودن
٣١ ص
(٣٥)
مقدار مهریه
٣١ ص
(٣٦)
انواع مهریه
٣٣ ص
(٣٧)
1 مَهْرُ المُسَمَّى
٣٣ ص
(٣٨)
2 مهرُ السُّنه
٣٣ ص
(٣٩)
3 مَهْرُ المِثْل
٣٣ ص
(٤٠)
ضرورت پرداخت مهریه
٣٤ ص
(٤١)
ضرورت پرداخت مهریه
٣٤ ص
(٤٢)
مهریه و کاهش ارزش پول
٣٥ ص
(٤٣)
احکام مهریه
٣٦ ص
(٤٤)
نفقه همسر
٣٨ ص
(٤٥)
الف ماهیت نفقه
٣٩ ص
(٤٦)
ب شرایط وجوب نفقه
٤٠ ص
(٤٧)
ج مقدار نفقه
٤٢ ص
(٤٨)
د چگونگی پرداخت نفقه
٤٣ ص
(٤٩)
ه صرفه جویی در نفقه
٤٣ ص
(٥٠)
و احکام نفقه
٤٣ ص
(٥١)
نفقه خویشان و نزدیکان
٤٤ ص
(٥٢)
نفقه مملوک
٤٦ ص
(٥٣)
ا وصيت
٤٨ ص
(٥٤)
فلسفه وصيت
٤٩ ص
(٥٥)
انواع وصیت
٥٠ ص
(٥٦)
احکام وصیت
٥٠ ص
(٥٧)
2 ارث
٥٣ ص
(٥٨)
الف موجبات ارث
٥٣ ص
(٥٩)
ب سهم الارث زن
٥٤ ص
(٦٠)
ج موانع ارث
٥٦ ص
(٦١)
1 اشتغال در منزل
٥٨ ص
(٦٢)
2 اشتغال در بیرون منزل
٥٩ ص
(٦٣)
الف جواز اشتغال
٥٩ ص
(٦٤)
ب اشتغال بانوان و اجازه شوهر
٦٠ ص
(٦٥)
ج تزاحم اشتغال با حقوق شوهر
٦٠ ص
(٦٦)
د ضوابط شرعی اشتغال
٦٢ ص
(٦٧)
ه کسبهای حرام
٦٣ ص
(٦٨)
1 خمس
٦٧ ص
(٦٩)
الف موارد خمس
٦٨ ص
(٧٠)
ب سال خمسی
٦٩ ص
(٧١)
ج وظيفة شخص خمس نداده
٦٩ ص
(٧٢)
د استفتائات
٧٠ ص
(٧٣)
ه پیامدهای خمس ندادن
٧٣ ص
(٧٤)
2 زکات
٧٣ ص
(٧٥)
الف موارد وجوب
٧٣ ص
(٧٦)
ب زكات غلات
٧٤ ص
(٧٧)
ج زکات دامها
٧٤ ص
(٧٨)
د زکات طلا و نقره
٧٥ ص
(٧٩)
3 حج
٧٥ ص
(٨٠)
الف استطاعت با مهریه
٧٦ ص
(٨١)
ب استطاعت با ارث
٧٦ ص
(٨٢)
ج استطاعت با فروش وسایل اضافی
٧٦ ص
(٨٣)
د حج بذلى
٧٧ ص
(٨٤)
ه مسئله
٧٧ ص
(٨٥)
4 نفقه پدر و مادر
٧٨ ص
(٨٦)
بدهی ها و جریمه های شرعی
٧٨ ص
(٨٧)
ضرورت و اهمیت تدبیر
٨٠ ص
(٨٨)
نقش زن در تدبیر منزل
٨١ ص
(٨٩)
1 تقدیر معیشت
٨١ ص
(٩٠)
2 میانه روی در مصرف
٨٢ ص
(٩١)
3 پرهیز از اسراف و تبذیر
٨٣ ص
(٩٢)
4 قناعت و صرفه جویی
٨٤ ص
(٩٣)
5 کوشش در حفظ اموال شوهر
٨٥ ص
(٩٤)
فهرست منابع
٨٧ ص

احکام اقتصادی خانواده - یوسفیان، نعمت‌الله - الصفحة ٣٣ - ٣ مَهْرُ المِثْل

انواع مهريه‌

شمارى از انواع مهريه عبارتند از:

١. مَهْرُ المُسَمَّى‌

مقدار مهريه‌اى كه مورد توافق و رضايت عروس و داماد قرار گرفته و در متن عقد آمده، مهر المسمّى مى‌گويند.

٢. مَهْرُ السُّنَّه‌

مقدار مهريه‌اى كه رسول خدا ٦ براى حضرت فاطمه (ع) صداق قرار داد. [١]

مهر السنّه، پانصد درهم است؛ [٢] و اين مقدار مهريه مستحب شمرده شده است. [٣] از خطبه امام على ٧ و نيز خطبه امام جواد ٧ و بعضى از روايات ديگر استفاده مى‌شود كه مهريه حضرت زهرا (س) پانصد درهم بوده است. درهم شرعى برابر ٦/ ١٢ نخود نقره سكّه‌دار است.

بنابراين، پانصد درهم، معادل ٥/ ٢٦٢ مثقال معمولى (مثقال: ٢٤ نخود) نقره سكه‌دار مى‌شود.

امام خمينى (ره) در پاسخ اين پرسش: مهر السنة در زمان ما چقدر است؟ فرمود:

مقدار مهر السّنّة ٥/ ٢٦٢ مثقال نقره مسكوك است و تقويم آن موكول به عرف بازار است. [٤]

٣. مَهْرُ المِثْل‌

به مقدار مهريه‌اى كه براى زنان مشابه يكديگر معمول است، مهر المثل مى‌گويند. در مهر المثل، احتياط آن است كه زن از نظر سنّ، بكارت، نجابت، پاكدامنى، عقل، شرافت، كمال، زيبايى، بلكه هر چه از نظر عرف و عادت در بالا بردن و نقصان مهر مؤثر است، حتى خويشان و فاميل و شهر آن زن مورد توجه قرار مى‌گيرد. [٥]

در مواردى كه هنگام عقد مقدار مهر را معين نكرده باشند، يا چيزى را به عنوان مهر قرار داده باشند كه قابليت ملكيت ندارد، زن مستحق مهر المثل مى‌شود؛ البته به شرط انجام عمل زناشويى. [٦]


[١] ر.ک: فرهنگ معارف اسلامِی، دکتر سِید جعفر سجادِی، واژه مهر.

[٢] ر.ک: وسائل الشِیعه، ج ١٥، ص ٥ ـ ٨.

[٣] بحار الانوار، ج ٤٣، ص ١١٢.

[٤] استفتاءات، ج ٣، ص ١٨٧.

[٥] تحرِیر الوسِیله، ج ٢، ص ٢٦٦، مسئلة ٦.

[٦] همان، ص ٢٦٧، مسئلة ٧.