احکام اقتصادی خانواده - یوسفیان، نعمت‌الله - الصفحة ٤٠ - ب شرایط وجوب نفقه

خوراك؛ پوشاك؛ مسكن؛ اثاث خانه؛ خدمتكار در صورتى كه به داشتن آن عادت داشته باشد و ديگر امور ضرورى و لازم از قبيل تهيه وسايل سرما و گرما، داروهايى كه به طور متعارف كمتر كسى در طول ماه و سال از آنها بى‌نياز باشد و مانند آن. [١]

تأمين ديگر نيازهاى زن، غير از آنچه ذكر شد، مانند دادن پول براى خريد كتاب، انفاق به فقيران و هديه دادن، بر شوهر واجب نيست. [٢]

ب. شرايط وجوب نفقه‌

١. دائمى بودن همسر: نفقه زوجه دائمى بر شوهر واجب است [٣] و در استحقاق زن براى دريافت نفقه، فقر و نياز او شرط نيست. از اين رو، زن بر شوهرش حق نفقه دارد؛ اگر چه از بى نيازترين و داراترين مردم باشد. [٤]

در ازدواج موقت، زن نفقه ندارد؛ [٥] مگر اينكه دادن نفقه، شرط شده يا عقد مبنى بر آن جارى شده باشد. [٦]

٢. اطاعت از شوهر: نفقه همسر دائمى وقتى بر شوهر واجب مى‌شود كه زن- در امورى كه فرمانبرى‌اش واجب است- از شوهرش اطاعت كند. بر اين پايه، زن ناشزه، نفقه ندارد. [٧]

موارد اطاعت زن از شوهرش عبارت است از:

١. تمكين؛

٢. برطرف كردن چيزهاى تنفرآورى كه با استمتاع و التذاذ ضدّيت دارند؛

٣. خارج نشدن از منزل شوهر، بدون اجازه او؛

٤. نظافت و آرايش، در صورتى كه شوهر بخواهد؛

[١] ر.ک: تحرِیر الوسِیله، ج ٢، ص ٢٨١ ـ ٢٨٣، مسئلة ٨ ـ ٩.

[٢] ر.ک: استفتاءات، ج ٣، ص ٢٠٢، س ١٥.

[٣] تحرِیر الوسِیله، ج ٢، ص ٢٨٠، مسئلة ١.

[٤] همان، ص ٢٨٥، مسئلة ١٩.

[٥] همان، ص ٢٨٠، مسئلة ١.

[٦] ر.ک: قانون مدنِی، مادة ١١١٣.

[٧] تحرِیر الوسِیله، ج ٢، ص ٢٨٠، مسئلة ١.