احکام اقتصادی خانواده
(١)
پیشگفتار
٧ ص
(٢)
مقدمه
١٠ ص
(٣)
مفهوم شناسی واژه ها
١٢ ص
(٤)
اهمیت اقتصادی خانواده
١٣ ص
(٥)
نقش مرد در اقتصاد خانواده
١٥ ص
(٦)
نقش زن در اقتصاد خانواده
١٦ ص
(٧)
مفهوم استقلال اقتصادی
١٨ ص
(٨)
الف اهلیت مالکیت
١٩ ص
(٩)
ب اهلیت تصرف
١٩ ص
(١٠)
ج خوداتکایی
١٩ ص
(١١)
استقلال اقتصادی زن در آیات و روایات
١٩ ص
(١٢)
زن و حق مالکیت
٢١ ص
(١٣)
1 دستمزد
٢١ ص
(١٤)
2 مهریه
٢٢ ص
(١٥)
3 نفقه
٢٣ ص
(١٦)
4 ارث
٢٣ ص
(١٧)
5 هديه
٢٣ ص
(١٨)
زن و حق تصرف
٢٤ ص
(١٩)
1 خرید و فروش
٢٤ ص
(٢٠)
2 بخشش
٢٤ ص
(٢١)
3 صدقه
٢٥ ص
(٢٢)
4 وقف
٢٥ ص
(٢٣)
زن و خوداتکایی مالی
٢٧ ص
(٢٤)
تعریف و ماهیت مهریه
٢٨ ص
(٢٥)
فلسفة مهريه
٢٩ ص
(٢٦)
1 تعدیل روابط
٢٩ ص
(٢٧)
2 ارزشمندی زن
٢٩ ص
(٢٨)
3 پشتوانه اقتصادی زن
٢٩ ص
(٢٩)
4 استحکام روابط خانوادگی
٣٠ ص
(٣٠)
مهریه در ازدواج دائم و موقت
٣٠ ص
(٣١)
شرایط مهریه
٣٠ ص
(٣٢)
1 قابلیت ملکیت
٣٠ ص
(٣٣)
2 مالیت داشتن
٣١ ص
(٣٤)
3 معین بودن
٣١ ص
(٣٥)
مقدار مهریه
٣١ ص
(٣٦)
انواع مهریه
٣٣ ص
(٣٧)
1 مَهْرُ المُسَمَّى
٣٣ ص
(٣٨)
2 مهرُ السُّنه
٣٣ ص
(٣٩)
3 مَهْرُ المِثْل
٣٣ ص
(٤٠)
ضرورت پرداخت مهریه
٣٤ ص
(٤١)
ضرورت پرداخت مهریه
٣٤ ص
(٤٢)
مهریه و کاهش ارزش پول
٣٥ ص
(٤٣)
احکام مهریه
٣٦ ص
(٤٤)
نفقه همسر
٣٨ ص
(٤٥)
الف ماهیت نفقه
٣٩ ص
(٤٦)
ب شرایط وجوب نفقه
٤٠ ص
(٤٧)
ج مقدار نفقه
٤٢ ص
(٤٨)
د چگونگی پرداخت نفقه
٤٣ ص
(٤٩)
ه صرفه جویی در نفقه
٤٣ ص
(٥٠)
و احکام نفقه
٤٣ ص
(٥١)
نفقه خویشان و نزدیکان
٤٤ ص
(٥٢)
نفقه مملوک
٤٦ ص
(٥٣)
ا وصيت
٤٨ ص
(٥٤)
فلسفه وصيت
٤٩ ص
(٥٥)
انواع وصیت
٥٠ ص
(٥٦)
احکام وصیت
٥٠ ص
(٥٧)
2 ارث
٥٣ ص
(٥٨)
الف موجبات ارث
٥٣ ص
(٥٩)
ب سهم الارث زن
٥٤ ص
(٦٠)
ج موانع ارث
٥٦ ص
(٦١)
1 اشتغال در منزل
٥٨ ص
(٦٢)
2 اشتغال در بیرون منزل
٥٩ ص
(٦٣)
الف جواز اشتغال
٥٩ ص
(٦٤)
ب اشتغال بانوان و اجازه شوهر
٦٠ ص
(٦٥)
ج تزاحم اشتغال با حقوق شوهر
٦٠ ص
(٦٦)
د ضوابط شرعی اشتغال
٦٢ ص
(٦٧)
ه کسبهای حرام
٦٣ ص
(٦٨)
1 خمس
٦٧ ص
(٦٩)
الف موارد خمس
٦٨ ص
(٧٠)
ب سال خمسی
٦٩ ص
(٧١)
ج وظيفة شخص خمس نداده
٦٩ ص
(٧٢)
د استفتائات
٧٠ ص
(٧٣)
ه پیامدهای خمس ندادن
٧٣ ص
(٧٤)
2 زکات
٧٣ ص
(٧٥)
الف موارد وجوب
٧٣ ص
(٧٦)
ب زكات غلات
٧٤ ص
(٧٧)
ج زکات دامها
٧٤ ص
(٧٨)
د زکات طلا و نقره
٧٥ ص
(٧٩)
3 حج
٧٥ ص
(٨٠)
الف استطاعت با مهریه
٧٦ ص
(٨١)
ب استطاعت با ارث
٧٦ ص
(٨٢)
ج استطاعت با فروش وسایل اضافی
٧٦ ص
(٨٣)
د حج بذلى
٧٧ ص
(٨٤)
ه مسئله
٧٧ ص
(٨٥)
4 نفقه پدر و مادر
٧٨ ص
(٨٦)
بدهی ها و جریمه های شرعی
٧٨ ص
(٨٧)
ضرورت و اهمیت تدبیر
٨٠ ص
(٨٨)
نقش زن در تدبیر منزل
٨١ ص
(٨٩)
1 تقدیر معیشت
٨١ ص
(٩٠)
2 میانه روی در مصرف
٨٢ ص
(٩١)
3 پرهیز از اسراف و تبذیر
٨٣ ص
(٩٢)
4 قناعت و صرفه جویی
٨٤ ص
(٩٣)
5 کوشش در حفظ اموال شوهر
٨٥ ص
(٩٤)
فهرست منابع
٨٧ ص

احکام اقتصادی خانواده - یوسفیان، نعمت‌الله - الصفحة ٢٦ - ٤ وقف

معصومان ٧ به اندازه توانايى مالى و مصلحتى كه تشخيص مى‌دادند، اموال خود را وقف مى‌كردند كه موقوفات حضرت فاطمه زهرا (ع) از آن جمله است. ابوبصير مى‌گويد: امام باقر ٧ به من فرمود: آيا وصيت حضرت فاطمه (ع) را برايت نخوانم؟ عرض كردم: چرا (بفرماييد).

آنگاه امام باقر ٧ بسته‌اى را درآورد كه نوشته‌اى داخل آن قرار داشت و در آن اين گونه نوشته بود:

بسم الله الرحمن الرحيم. اين وصيت نامه فاطمه، دختر محمد ٦، است: وصيت كرد باغهاى هفت‌گانه‌اى كه در محلهايى به نام «عواف»، «دلال»، «برقه»، «مبيت»، «حسنى»، «صافيه» و «مال امّ ابراهيم» قرار دارند. وصيت اين است كه درآمد اين باغها با دست على ٧ پس از وى حسن و پس از وى حسين و پس از ايشان به وسيله اولاد ارشد هزينه شود. خداوند را بر اين وصيت شاهد مى‌گيرم. مقداد و زبير بن عوام نيز شاهد اين وصيت هستند. [١]

مرحوم شيخ طوسى و مرحوم صدوق مى‌گويند: آن باغها وقف بودند و هرگاه براى رسول خدا ٦ مهمان مى‌آمد يا رهگذرانى براى كمك نزد حضرت مى‌آمدند، از درآمد يا محصول آن باغها خرج مى‌كرد. [٢]

نكته‌

در ميان انواع تصرفات زن، تنها نذر كردن به اجازه شوهر مشروط شده است. بنابراين، زن هرگونه نذرى را بخواهد انجام دهد بايد با اجازه شوهرش باشد. اين حكم نسبت به اموال شخصى او نيز بايد مراعات شود. امام خمينى (ره) فرمود:

نذر زن، بى اجازه شوهر باطل است. [٣] اگر زن با وجود منع شوهر، نذر كند نذرش صحيح نيست؛ اگر چه زن از مال خودش نذر كند و اين عمل، با حق شوهر منافات نداشته باشد. بنابراين، ظاهر اين است كه اذن شوهر، شرط انعقاد نذر زن است و اگر شوهر، به همسرش اجازه نذر كردن ندهد اصلًا نذرش منعقد نمى‌گردد؛ ولى اگر اجازه دهد و پس از آن همسرش نذر كند، نذرش منعقد مى‌شود. [٤]


[١] وسائل الشِیعه، ج ١٣، ص ٣١١.

[٢] همان.

[٣] توضِیح المسائل، مسئلة ٢٦٤٤.

[٤] تحرِیر الوسِیله، ج ٢، ص ١٠٣، مسئلة ٣.