احکام اقتصادی خانواده - یوسفیان، نعمتالله - الصفحة ٧١ - د استفتائات
٦. خمس لوازم منزل چگونه محاسبه مىشود؟
جواب: لوازمى كه با استفاده از آنها عين آن باقى مىماند، مثل فرش و غير آن، خمس ندارد؛ ولى از نيازهاى مصرفى روزمره، مانند برنج و روغن و غير آنها، آنچه اضافه بيايد و تا سر سال خمسى باقى بماند، خمس دارد. [١]
٧. آيا ملاك عدم وجوب خمس در مؤونه، استفاده از آن در طول سال است يا اينكه نياز به آن در طى سال كافى است، هر چند موردى براى استفاده از آن پيش نيايد؟
جواب: ملاك در امثال لباس و فرش و مانند آن از چيزهايى كه هنگام استفاده، عين آنها باقى مىماند، نياز به آنها است؛ ولى در احتياجات روزانه زندگى، مانند برنج و روغن و غيره، مصرف است كه هر چه از مصرف سالانه آنها زياد بيايد، خمس دارد. [٢]
٨. يك سرويس ظروف منزل وجود دارد، آيا استفاده از بعضى از آنها براى عدم تعلق خمس به آن كافى است؟
جواب: معيار عدم تعلّق خمس به لوازم منزل، صدق عنوان نياز به آن مطابق با شأن عرفى مناسب با انسان است، هر چند در طول سال از آن استفاده نشود. [٣]
٩. يك خانواده ٣ تا ٤ نفرى آيا چند دست رختخواب مىتواند داشته باشد كه جزء ضروريات اوليه منزل مىباشد، لطفاً حكم شرعى را بيان فرماييد؟
جواب: اشخاص، مختلفند؛ و ميزان، نياز عرفى و مراعات شئون است. [٤]
١٠. اشيايى را كه انسان در طول سال خمسى مىخرد و سپس آن را بعد از سال خمسىاش مىفروشد، چه حكمى دارد؟
جواب: اشياى ياد شده اگر جزو لوازم زندگى است و جهت استفاده شخصى خريده است، خمس ندارد؛ ولى اگر آن را براى فروش خريده و فروش آن هم تا سر سال خمسى ممكن است، پرداخت خمس سود آن واجب است. در غير اين صورت، تا آن را نفروخته، خمس ندارد
[١] رسالة اجوبة الاستفتاءات، ص ١٩١، س ٩١١.
[٢] همان، ص ١٩٤، س ٩٢٢.
[٣] همان، ص ١٩٠، س ٩٠٣.
[٤] استفتاءات، ج ١، ص ٣٧٩، س ١٠٥.