احکام اقتصادی خانواده
(١)
پیشگفتار
٧ ص
(٢)
مقدمه
١٠ ص
(٣)
مفهوم شناسی واژه ها
١٢ ص
(٤)
اهمیت اقتصادی خانواده
١٣ ص
(٥)
نقش مرد در اقتصاد خانواده
١٥ ص
(٦)
نقش زن در اقتصاد خانواده
١٦ ص
(٧)
مفهوم استقلال اقتصادی
١٨ ص
(٨)
الف اهلیت مالکیت
١٩ ص
(٩)
ب اهلیت تصرف
١٩ ص
(١٠)
ج خوداتکایی
١٩ ص
(١١)
استقلال اقتصادی زن در آیات و روایات
١٩ ص
(١٢)
زن و حق مالکیت
٢١ ص
(١٣)
1 دستمزد
٢١ ص
(١٤)
2 مهریه
٢٢ ص
(١٥)
3 نفقه
٢٣ ص
(١٦)
4 ارث
٢٣ ص
(١٧)
5 هديه
٢٣ ص
(١٨)
زن و حق تصرف
٢٤ ص
(١٩)
1 خرید و فروش
٢٤ ص
(٢٠)
2 بخشش
٢٤ ص
(٢١)
3 صدقه
٢٥ ص
(٢٢)
4 وقف
٢٥ ص
(٢٣)
زن و خوداتکایی مالی
٢٧ ص
(٢٤)
تعریف و ماهیت مهریه
٢٨ ص
(٢٥)
فلسفة مهريه
٢٩ ص
(٢٦)
1 تعدیل روابط
٢٩ ص
(٢٧)
2 ارزشمندی زن
٢٩ ص
(٢٨)
3 پشتوانه اقتصادی زن
٢٩ ص
(٢٩)
4 استحکام روابط خانوادگی
٣٠ ص
(٣٠)
مهریه در ازدواج دائم و موقت
٣٠ ص
(٣١)
شرایط مهریه
٣٠ ص
(٣٢)
1 قابلیت ملکیت
٣٠ ص
(٣٣)
2 مالیت داشتن
٣١ ص
(٣٤)
3 معین بودن
٣١ ص
(٣٥)
مقدار مهریه
٣١ ص
(٣٦)
انواع مهریه
٣٣ ص
(٣٧)
1 مَهْرُ المُسَمَّى
٣٣ ص
(٣٨)
2 مهرُ السُّنه
٣٣ ص
(٣٩)
3 مَهْرُ المِثْل
٣٣ ص
(٤٠)
ضرورت پرداخت مهریه
٣٤ ص
(٤١)
ضرورت پرداخت مهریه
٣٤ ص
(٤٢)
مهریه و کاهش ارزش پول
٣٥ ص
(٤٣)
احکام مهریه
٣٦ ص
(٤٤)
نفقه همسر
٣٨ ص
(٤٥)
الف ماهیت نفقه
٣٩ ص
(٤٦)
ب شرایط وجوب نفقه
٤٠ ص
(٤٧)
ج مقدار نفقه
٤٢ ص
(٤٨)
د چگونگی پرداخت نفقه
٤٣ ص
(٤٩)
ه صرفه جویی در نفقه
٤٣ ص
(٥٠)
و احکام نفقه
٤٣ ص
(٥١)
نفقه خویشان و نزدیکان
٤٤ ص
(٥٢)
نفقه مملوک
٤٦ ص
(٥٣)
ا وصيت
٤٨ ص
(٥٤)
فلسفه وصيت
٤٩ ص
(٥٥)
انواع وصیت
٥٠ ص
(٥٦)
احکام وصیت
٥٠ ص
(٥٧)
2 ارث
٥٣ ص
(٥٨)
الف موجبات ارث
٥٣ ص
(٥٩)
ب سهم الارث زن
٥٤ ص
(٦٠)
ج موانع ارث
٥٦ ص
(٦١)
1 اشتغال در منزل
٥٨ ص
(٦٢)
2 اشتغال در بیرون منزل
٥٩ ص
(٦٣)
الف جواز اشتغال
٥٩ ص
(٦٤)
ب اشتغال بانوان و اجازه شوهر
٦٠ ص
(٦٥)
ج تزاحم اشتغال با حقوق شوهر
٦٠ ص
(٦٦)
د ضوابط شرعی اشتغال
٦٢ ص
(٦٧)
ه کسبهای حرام
٦٣ ص
(٦٨)
1 خمس
٦٧ ص
(٦٩)
الف موارد خمس
٦٨ ص
(٧٠)
ب سال خمسی
٦٩ ص
(٧١)
ج وظيفة شخص خمس نداده
٦٩ ص
(٧٢)
د استفتائات
٧٠ ص
(٧٣)
ه پیامدهای خمس ندادن
٧٣ ص
(٧٤)
2 زکات
٧٣ ص
(٧٥)
الف موارد وجوب
٧٣ ص
(٧٦)
ب زكات غلات
٧٤ ص
(٧٧)
ج زکات دامها
٧٤ ص
(٧٨)
د زکات طلا و نقره
٧٥ ص
(٧٩)
3 حج
٧٥ ص
(٨٠)
الف استطاعت با مهریه
٧٦ ص
(٨١)
ب استطاعت با ارث
٧٦ ص
(٨٢)
ج استطاعت با فروش وسایل اضافی
٧٦ ص
(٨٣)
د حج بذلى
٧٧ ص
(٨٤)
ه مسئله
٧٧ ص
(٨٥)
4 نفقه پدر و مادر
٧٨ ص
(٨٦)
بدهی ها و جریمه های شرعی
٧٨ ص
(٨٧)
ضرورت و اهمیت تدبیر
٨٠ ص
(٨٨)
نقش زن در تدبیر منزل
٨١ ص
(٨٩)
1 تقدیر معیشت
٨١ ص
(٩٠)
2 میانه روی در مصرف
٨٢ ص
(٩١)
3 پرهیز از اسراف و تبذیر
٨٣ ص
(٩٢)
4 قناعت و صرفه جویی
٨٤ ص
(٩٣)
5 کوشش در حفظ اموال شوهر
٨٥ ص
(٩٤)
فهرست منابع
٨٧ ص

احکام اقتصادی خانواده - یوسفیان، نعمت‌الله - الصفحة ٨٢ - ٢ میانه روی در مصرف

التَّقْديرُ نِصْفُ الْعَيْشِ. [١]

اندازه‌گيرى، نيمى از زندگى است.

منظور از «تقدير» در اين گفتار، حسابگرى، سنجيدن ميزان دخل و خرج و به اندازه خرج كردن است.

امام على ٧، افسار گسيختگى و عدم حسابگرى در هزينه‌هاى زندگى را موجب تنگدستى مى‌داند: «تَرْكُ التَّقْديرِ فِى الْمَعيشَةِ يُورِثُ الْفَقْرَ.» [٢]

امام صادق ٧ مى‌فرمايد:

اذا ارادَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ بِاهْلِ بَيْتٍ خَيْراً رَزَقَهُمُ الرِّفْقَ فِى الْمَعيشَةِ. [٣]

هرگاه خداوند بزرگ براى خانواده‌اى خير بخواهد، رفق در زندگى را به آنان روزى مى‌كند.

رفق در معيشت، آن است كه انسان براى گذران زندگى تدبير كند و به آنچه خدايش روزى كرده، بسازد و پا از گليم خود درازتر نكند.

٢. ميانه‌روى در مصرف‌

تدبير زنِ شايسته را مى‌توان در شيوه زندگى‌اش شناخت؛ چنين زنى، اعتدال و ميانه‌روى را الگوى عملى خود قرار مى‌دهد و از آن تجاوز نمى‌كند؛ ساده زيست و كم خرج است؛ از حدّ متعارف و معمول خارج نمى‌شود؛ از امكاناتى كه خدايش داده، درست استفاده مى‌كند. رسول خدا ٦ درباره ويژگيهاى چنين زنى مى‌فرمايد:

خَيْرُ نِسائِكُمُ الطَّيِّبَةُ الطَّعامُ، الطَّيِّبَةُ الرّيحُ الَّتى انْ انْفَقَتْ انْفَقَتْ بِمَعْرُوفٍ وَ انْ امْسَكَتْ امْسَكَتْ بِمَعْرُوفٍ فَتِلْكَ عامِلٌ مِنْ عُمَّالِ اللَّهِ وَ عامِلُ اللَّهِ لايَخيبُ. [٤]

بهترين زنان شما، زنى است كه غذاى پاكيزه بپزد، خوشبو و پاكيزه باشد، خرج كردن و خرج نكردنش بر اساس معروف (و متعارف) باشد. چنين بانويى از كارگزاران خداست و كارگزار خدا زيان نمى‌بيند.


[١] بحار الانوار، ج ٧١، ص ٣٤٧.

[٢] بحار الانوار، ج ٧١، ص ٣٤٩.

[٣] الکافِی، ج ٥، ص ٨٨.

[٤] همان، ص ٣٢٥.