احکام اقتصادی خانواده - یوسفیان، نعمتالله - الصفحة ٢٤ - ٢ بخشش
نيز در پاسخ اين پرسش: «مردى براى همسرش طلاآلات خريده و كسان مرد نيز به عنوان هديه طلاآلات آوردهاند و معلوم نيست كه آنها به زن تمليك شده يا نه؟ اكنون پس از فوت مرد، آيا طلاآلات از تركه مرد است يا مال زن؟» فرمود:
آنچه را مرد به همسرش داده، اگر ثابت نشود كه به زن بخشيده، جزء تركه مرد محسوب است و آنچه را بستگان مرد به زن بخشيدهاند از تركه مرد محسوب نمىشود. [١]
زن و حق تصرّف
از نظر فقهى، زن مىتواند هرگونه تصرفى در اموال خود بكند. شيخ طوسى مىنويسد:
وقتى زن به حد بلوغ و رشد رسيد، اموالش به او تحويل مىگردد و مىتواند هرگونه تصرفى در آن بكند؛ خواه شوهر داشته باشد يا نه؛ و در صورت داشتن شوهر، براى تصرف در اموال خود نيازى به اجازه او ندارد. [٢]
برخى از موارد تصرف مالكانه زن عبارتاند از:
١. خريد و فروش
زن، بدون اجازه شوهر مىتواند با اموال خود خريد و فروش كند. امام خمينى (ره) در پاسخ اين پرسش: «آيا زن مىتواند با اموال خودش (بدون اذن شوهر)، چيزى بخرد يا نه؟» فرمود:
زن مىتواند با مال خودش خريد و فروش نمايد. [٣]
٢. بخشش
قرآن كريم، پس از آنكه به مردان فرمان مىدهد مهريه زنان خود را بپردازند، به آنان مىفرمايد:
(فَإِن طِبْنَ لَكُمْ عَن شَيْءٍ مِنْهُ نَفْساً فَكُلُوهُ هَنِيئاً مَرِيئاً). (نساء: ٤)
اگر آنان چيزى از آن (مهر) را با رضايت خاطر به شما ببخشند، حلال و گوارا مصرف كنيد.
بنابراين، «هبه»- كه نوع خاصى از نقل و انتقال و تصرف در اموال است- براى زن جايز است و او مىتواند بخشى از اموال خود را به شوهرش ببخشد. مجاز شمرده شدن تصرف شوهران
[١] استفتاءات، ج ٣، ص ٤٠٢.
[٢] الخلاف، ابوجعفر الطوسِی، ج ٣، ص ٢٨٦.
[٣] استفتاءات، ج ٣، ص ٥٥٣.