احکام اقتصادی خانواده - یوسفیان، نعمتالله - الصفحة ٨٠ - ضرورت و اهمیت تدبیر
فصل هشتم
تدبير منزل
«تدبير»، در اصل به معناى چيزى را دنبال چيزى آوردن است و «تدبير امر» يعنى اشياى متعدد و مختلف را طورى تنظيم كنى و ترتيبدهى كه هر كدام در جاى خاص خود قرار بگيرد؛ به طورى كه به محض تنظيم، آن غرضى كه از هر كدام آنها دارى و فايدهاى كه هر كدام دارد حاصل گردد. بر اين پايه، «تدبير منزل» يعنى منظم كردن امور خانه و تصرفاتى كه به آن مربوط است؛ به طورى كه وضع آن رو به صلاح گذارد و اهل منزل از فوايد مطلوب آن برخوردار شوند. [١]
با توجه به اينكه انديشيدن و چارهانديشى كردن، لازمه تدبير است، اهل لغت، چاره انديشى و انديشيدن براى انجام درستِ كارها يا پيدا كردن راه حل مشكل يا مسئلهاى را تدبير ناميدهاند. [٢] بر اين اساس، مىتوان گفت تدبير منزل كه شاخهاى از فلسفه و حكمت عملى است، چاره انديشى، برنامه ريزى و مديريت كردن در تنظيم امور خانه و زندگى خانوادگى است.
ضرورت و اهميت تدبير
ضرورت و اهميت تدبير در امور زندگى، سبب شده است كه معصومان ٧ با سخن و سيره خود، بر آن تأكيد ورزند. امام على ٧ تدبير و برنامهريزى كردن را صلاح زندگى دانسته: «صَلاحُ الْعَيْشِ التَّدْبيرُ» [٣] و دنياى بدون تدبير را بىخير معرفى كرده است: «لا خَيْرَ فى دُنْيا لا تَدْبيرَ فيها». [٤]
[١] ر.ک: ترجمة تفسِیر المِیزان، ج ١١، ص ٣٩٤.
[٢] ر.ک: فرهنگ بزرگ سخن، حسن انورِی، واژة تدبِیر.
[٣] شرح غرر الحکم، ج ٤، ص ١٩٤.
[٤] بحار الانوار، ج ٧٠، ص ٣٠٧.