احکام اقتصادی خانواده - یوسفیان، نعمتالله - الصفحة ٢٣ - ٥ هديه
٣. نفقه
زن، پس از ازدواج، مالك نفقهاى مىشود كه شوهرش به او مىپردازد. [١] اين حق مالكيت با دو شرط براى زن ثابت مىشود: ١. عقد او دايمى باشد؛ ٢. در امورى كه اطاعتش واجب است مطيع شوهرش باشد. بنابراين، زن صيغهاى و زن ناشزه مالك نفقه نمىشوند. [٢]
٤. ارث
قرآن كريم، درباره حقّ ارث زن و مرد مىفرمايد:
(لِلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِمَّا تَرَكَ الْوَالِدَانِ وَالْأَقْرَبُونَ وَلِلنِّسَاءِ نَصِيبٌ مِمَّا تَرَكَ الْوَالِدَانِ وَالْأَقْرَبُونَ مِمَّا قَلَّ مِنْهُ أَوْ كَثُرَ نَصِيباً مَفْرُوضاً). (نساء: ٧)
براى مردان، از آنچه پدر و مادر و خويشاوندان از خود بر جاى مىگذارند، سهمى است؛ و براى زنان نيز، از آنچه پدر و مادر و خويشاوندان مىگذارند، سهمى؛ خواه آن مال، كم باشد يا زياد؛ اين سهمى است تعيين شده و پرداختنى.
در آيه، واژه «نساء» در برابر واژه «رجال» به طور جداگانه و همراه با «لام» اختصاص آمده و بر حق ارث زن تأكيد شده است.
٥. هديه
هدايايى كه به زن داده مىشود و به تمليك او در مىآيد، مال خود اوست و كسى نمىتواند آنها را از او بگيرد. بنابراين، آنچه در حالت عادى، يا هنگام خواستگارى و عقد به عنوان هديه، چشم روشنى، يا زيرلفظى (گشودن زبان) به زن بخشيده مىشود وبه او تحويل داده مىشود، هبه غير معوّضه و ملك اوست.
امام خمينى (ره) در پاسخ اين پرسش: «هدايايى كه بستگان شوهر به عنوان كرايه زبان به زن مىدهند، هبه معوّضه است يا خير؟» فرمود: «هبه غيرمعوّضه است.» [٣]
همچنين درباره «طلايى كه هنگام خواستگارى، براى زن آورده مىشود» فرمود: «آنچه به زن تمليك شده، ملك زن است.» [٤]
[١] همان، ص ٢٨٣، مسئلة ١٠.
[٢] ر.ک: همان، ص ٢٨٠، مسئلة ١.
[٣] ر.ک: استفتاءات، امام خمِینِی، ج ٣، ص ١٩٣.
[٤] همان، ص ١٩٦.